{"id":11407,"date":"2022-01-11T11:58:08","date_gmt":"2022-01-11T08:58:08","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=11407"},"modified":"2022-01-11T12:25:29","modified_gmt":"2022-01-11T09:25:29","slug":"ehtiyyatli-ol-mikayil-cabbarov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=11407","title":{"rendered":"Ehtiyatl\u0131 ol, Mikay\u0131l Cabbarov"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000080;\">Nem\u0259t \u018fliyev, iqtisad\u00e7\u0131<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat naziri Mikay\u0131l Cabbarov \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n tam d\u0259y\u0259r z\u0259ncirini formala\u015fd\u0131rmaq, 100%-lik lokalizasiyaya nail olmaq fikrin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. \u0130zah\u0131n\u0131 da bel\u0259 verib ki, guya qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131n\u0131n t\u0259sirini minimalla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n yegan\u0259 yolu budur.<br \/>\n100% lokalizasiyan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn, yaxud da laz\u0131m olub-olmamas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunmadan deyim ki, bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs avant\u00fcrad\u0131r v\u0259 haz\u0131rk\u0131 bahala\u015fmaya g\u00f6r\u0259 \u0259halid\u0259 yaranan naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259sas s\u0259b\u0259bkarlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n yay\u0131nd\u0131rmaq c\u0259hdidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fvvala, idxaldak\u0131 bahala\u015fman\u0131n daxili bazarlara m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc istisna etm\u0259s\u0259k d\u0259, Az\u0259rbaycanda ya\u015fanan haz\u0131rk\u0131 b\u00f6y\u00fck bahala\u015fman\u0131n \u0259sas katalizatoru h\u00f6kum\u0259t, h\u00f6kum\u0259tin geni\u015f meydan verdiyi korrupsiya, monopoliya, r\u00fc\u015fv\u0259txorluq, d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130kincisi, 100% lokalizasiya, y\u0259ni m\u0259hsul istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan b\u00fct\u00fcn komponentl\u0259rin \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 istehsal\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycanda ucuzla\u015fmaya s\u0259b\u0259b olursa, b\u0259s n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir zamanlar Xa\u00e7maz konserv zavodu, yaxud da, \u0130mi\u015fli \u015f\u0259k\u0259r zavodu istismara burax\u0131ld\u0131qlar\u0131 g\u00fcnd\u0259n \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 konservl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ri bird\u0259n-bir\u0259 25-30% bahala\u015fm\u0131\u015fd\u0131?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ax\u0131 Mikay\u0131l m\u00fc\u0259llimin m\u0259ntiqin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu zavodlar\u0131n i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 100% olmasa da, \u0259sas\u0259n t\u0259min edilmi\u015f lokalizasiya h\u0259min mallar\u0131n ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259liydi. Amma etm\u0259di!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir n\u00fcmun\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r yetir\u0259k. \u201cAz\u0259rsun\u201d holdinq\u0259 m\u0259xsus m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin istehsal etdikl\u0259ri mallar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri xarici mallara n\u0259z\u0259r\u0259n haz\u0131rda niy\u0259 y\u00fcks\u0259k bahala\u015fma faizl\u0259ri n\u00fcmayi\u015f etdirir? \u00d6t\u0259n ilin noyabr aynda xaricd\u0259n g\u0259tiril\u0259n g\u00fcn\u0259baxan ya\u011flar\u0131 41% bahala\u015fd\u0131\u011f\u0131 halda, yerli g\u00fcn\u0259baxan ya\u011flar\u0131 50% bahala\u015f\u0131b. Noyabrda idxal olunan qar\u011f\u0131dal\u0131 ya\u011flar\u0131 23% bahala\u015f\u0131bsa, yerli qar\u011f\u0131dal\u0131 ya\u011flar\u0131 33% bahala\u015f\u0131b. \u018fcn\u0259bi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259tiril\u0259n qat\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcn qiym\u0259ti 12%, Az\u0259rbaycan istehsal\u0131 olan h\u0259min s\u00fcd\u00fcn qiym\u0259ti is\u0259 25% art\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130dxal etdiyimiz tomat sousunda haz\u0131rlanan bal\u0131q konservl\u0259ri 8%, yerli bal\u0131q konservl\u0259ri is\u0259 24%-\u0259 yax\u0131n bahala\u015f\u0131b\u2026 Faktlar\u0131n m\u00fcqayis\u0259sind\u0259n a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, 100% olmasa da, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 lokalizasiyas\u0131 t\u0259min edilmi\u015f yerli mallar bahala\u015fma s\u00fcr\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, Mikay\u0131l m\u00fc\u0259llimin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin \u0259ksin\u0259 olaraq, idxal mallar\u0131n\u0131 xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Fikrimc\u0259, iqtisadiyyat naziri diqq\u0259tini m\u0259s\u0259l\u0259nin bu t\u0259r\u0259fl\u0259ri \u00fcz\u0259rin\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirs\u0259ydi, qiym\u0259tl\u0259rin minimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na nail olma\u011f\u0131n daha vacib v\u0259 daha s\u0259m\u0259r\u0259li yollar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 v\u0259 se\u00e7\u0259 bil\u0259rdi. Onu da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n ki, g\u0259tirdiyim n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 nisb\u0259t\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u0259n idxal bahala\u015fma faizl\u0259ri G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sind\u0259 oturan m\u0259murlar\u0131n saqqal\u0131 alt\u0131ndan \u00e7\u0131xan faizl\u0259rdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zaman\u0131nda o saqqallar dibind\u0259n k\u0259sild\u0259ydi, \u0259min olun ki, idxaldak\u0131 bahala\u015fma faizl\u0259ri bu g\u00fcn xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 olard\u0131. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bu g\u00fcnk\u00fc bahala\u015fmada b\u00f6y\u00fck t\u0259siri olan daxili amill\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259n s\u00fckutla \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259k q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 yolverilm\u0259zdir v\u0259 yanl\u0131\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tiriib \u00e7\u0131xarar. Soyuq suyun 2 d\u0259f\u0259, kanalizasiya xidm\u0259tl\u0259rinin 2 d\u0259f\u0259, dizel yanaca\u011f\u0131n\u0131n 33%-d\u0259n \u00e7ox, t\u0259bii qaz\u0131n 27% bahala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, BP-nin Az\u0259rbaycana havay\u0131 verdiyi qaz\u0131 \u0259haliy\u0259 pulla satma\u011f\u0131n xaricl\u0259 \u0259laq\u0259dar he\u00e7 bir \u0259sasland\u0131rmas\u0131 yoxdur v\u0259 ola da bilm\u0259z. \u201cAzal\u201d QSC-nin s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada biletl\u0259r\u0259 t\u0259tbq el\u0259diyi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur avia\u015firk\u0259tl\u0259rini lap \u00e7oxdan gerid\u0259 burax\u0131b. Odur ki, bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259kzibolunmaz faktlar\u0131 g\u00f6rm\u0259zd\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 bahala\u015fmada korrupsiyan\u0131n, r\u00fc\u015fv\u0259txorluq v\u0259 monopoliyan\u0131n, m\u0259mur \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, yar\u0131tmaz idar\u0259etm\u0259nin buraxd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck izl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6lg\u0259 salmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n tam d\u0259y\u0259r z\u0259ncirini formala\u015fd\u0131rmaq t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc is\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan qula\u011fa xo\u015f g\u0259lir. Amma n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bu m\u0259qs\u0259d \u0259traf\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u0259rzaq mallar\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259m\u0259k, h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259hlil aparmadan d\u00f6vl\u0259tin b\u00f6y\u00fck resurslar\u0131n\u0131 bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 c\u0259hd etm\u0259k \u201cqa\u015f d\u00fcz\u0259ld\u0259n yerd\u0259 g\u00f6z \u00e7\u0131xarmaq\u201d kimi bir \u015fey olard\u0131. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Ona g\u00f6r\u0259 ki, beyn\u0259lxalq iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259lledici t\u0259sir\u0259 malik olan beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc say\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 konkret m\u0259hsul, i\u015f v\u0259 ya xidm\u0259tl\u0259r istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r ki, bel\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarla (\u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259) n\u0259 qiym\u0259t r\u0259qab\u0259tin\u0259 gir\u0259 bil\u0259rs\u0259n, n\u0259 d\u0259 bel\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bil\u0259rs\u0259n. Korrupsiya, monopoliya, r\u00fc\u015fv\u0259txorluq v\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131n yuva sald\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 bu tip \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 bel\u0259 bir r\u0259qab\u0259tin he\u00e7 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u0259 d\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r sahibkar Az\u0259rbaycanda istehsal\u0131n\u0131 20 manata ba\u015fa g\u0259tirdiyi \u0259rza\u011f\u0131 qon\u015fu Rusiyadan, ya da ba\u015fqa bir xarici \u00f6lk\u0259d\u0259n g\u0259tirib 10 manata sata v\u0259 bu 10 manatdan da qazanc g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilirs\u0259, onu topa qoysan da, burada h\u0259min m\u0259hsulun istehsal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259y\u0259 v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn investisiya etm\u0259y\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki \u0259lav\u0259 x\u0259rc t\u00f6k\u00fcb \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 h\u0259min m\u0259hsulu istehsal etm\u0259kd\u0259ns\u0259, onu idxal el\u0259m\u0259k daha s\u0259m\u0259r\u0259li yol hesab olunur. S\u00f6z\u00fcm\u00fcn can\u0131 budur ki, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u00f6v m\u0259hsul(lar) v\u0259 ya m\u0259hsullar qrupu \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z ehtiyaclar\u0131n\u0131 daha az x\u0259rcl\u0259 qar\u015f\u0131lamaq imkan\u0131 yarad\u0131r. \u018fg\u0259r ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r bu imkanlardan h\u0259m bacar\u0131qla, h\u0259m d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 faydalana bilirs\u0259, iqtisadiyyat nazirliyinin yeni velosiped k\u0259\u015ff etm\u0259yin\u0259 ehtiyac yoxdur. Odur ki, milyonlar\u0131 havaya sovurmadan bu kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcb, bir bi\u00e7m\u0259k \u00e7ox vacibdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Xalq\u0131n absurd v\u0259 avant\u00fcrist eksperimentl\u0259rd\u0259n, yalan v\u0259dl\u0259rd\u0259n cana doyma\u011f\u0131n\u0131 da hesablamaq laz\u0131md\u0131r. \u0130xrac olunan qeyri-neft mallar\u0131n\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fini 1000 dollara y\u00fcks\u0259ltm\u0259k, \u00dcDM-in adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n h\u0259cmini 13 min dollara \u00e7atd\u0131rmaq, bu\u011fda il\u0259 t\u0259minat s\u0259viyy\u0259sini 100%-\u0259 qald\u0131rmaq kimi veril\u0259n yalan v\u0259dl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 unudulmay\u0131b. Milyardlarla v\u0259sait x\u0259rcl\u0259ns\u0259 d\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, v\u0259d veril\u0259n bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin he\u00e7 birini yerind\u0259n t\u0259rp\u0259tm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. \u00dcDM-in adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n h\u0259cmi g\u00f6st\u0259ricisi is\u0259 44% azalaraq 7594 dollardan 4272 dollara d\u00fc\u015f\u00fcb&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu v\u0259 ya bu kimi qula\u011fa xo\u015f g\u0259l\u0259n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r m\u0259hz a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olundu\u011funa g\u00f6r\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n yeni t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r haz\u0131rda insanlar\u0131n \u015f\u00fcurunda d\u00f6vl\u0259tin maliyy\u0259 v\u0259saitl\u0259rini talamaq, havaya sovurmaq vasit\u0259si kimi assosasiya yarad\u0131r. Odur ki, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ir\u0259li s\u00fcr\u0259rk\u0259n d\u0259, fikir s\u00f6yl\u0259y\u0259rk\u0259n d\u0259 \u00e7ox ehtiyyatl\u0131 olmaq laz\u0131md\u0131r, M\u0130kay\u0131l m\u00fc\u0259llim!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Basta<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nem\u0259t \u018fliyev, iqtisad\u00e7\u0131 &nbsp; \u0130qtisadiyyat naziri Mikay\u0131l Cabbarov \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n tam d\u0259y\u0259r z\u0259ncirini formala\u015fd\u0131rmaq, 100%-lik lokalizasiyaya nail<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[31,29],"tags":[],"class_list":["post-11407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat","category-manset"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/mikayilcabbarov.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11407"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11411,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11407\/revisions\/11411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}