{"id":14274,"date":"2022-08-16T13:00:55","date_gmt":"2022-08-16T10:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=14274"},"modified":"2022-08-16T13:01:35","modified_gmt":"2022-08-16T10:01:35","slug":"s%c9%99xav%c9%99t-soltanli-avtoritarizim%c9%99-qarsi-h%c9%99l%c9%99-d%c9%99-%c9%99n-ciddi-gull%c9%99-secki-bulletenl%c9%99ridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=14274","title":{"rendered":"S\u0259xav\u0259t Soltanl\u0131: &#8220;Avtoritarizim\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259n ciddi g\u00fcll\u0259 se\u00e7ki b\u00fclletenl\u0259ridir&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\"><strong>S\u0259xav\u0259t Soltanl\u0131, M\u00fcsavat ba\u015fqan\u0131n\u0131n m\u00fcavini<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Sosial elml\u0259r (sosiologiya, siyas\u0259t) riyaziyyat, fizika deyil, bu elml\u0259rin \u201c2+2\u201dsinin qiym\u0259ti zamana, m\u0259kana, co\u011frafiyaya g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fir, f\u0259rqli n\u0259tic\u0259l\u0259r al\u0131n\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Sosiologiyada 50 il \u0259vv\u0259l cavab\u0131 \u201c4\u201d olan sual\u0131n cavab\u0131 bu g\u00fcn f\u0259rqlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n \u201cYuxar\u0131lar \u0259vv\u0259lki kimi idar\u0259 ed\u0259 bilmir, a\u015fa\u011f\u0131lar da bel\u0259 ya\u015faya bilmir\u201d formulunun cavab\u0131 1917 d\u0259 ba\u015fqayd\u0131, indi tamam ba\u015fqad\u0131r. Siyas\u0259t bu kimi k\u00f6hn\u0259 d\u00fcsturlar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulacaqsa, n\u0259tic\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 olmayacaq. Bu formula \u00fcmid edib siyas\u0259t quranlar bu i\u015fi buraxa bil\u0259rl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Siyas\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131qda, sosiologiyada bir \u00e7ox n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r, formullar s\u00f6z\u00fcn h\u0259r iki m\u0259nas\u0131nda k\u00f6hn\u0259lmi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Sosial elml\u0259r deyir ki, 50-70 il \u0259vv\u0259l i\u015fl\u0259y\u0259n, \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldan n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r var ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">N\u00fcmun\u0259 olaraq dey\u0259 bil\u0259rik ki, \u201cN\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox insan naraz\u0131d\u0131rsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox etiraz\u00e7\u0131 var\u201d d\u00fcsturu bu g\u00fcn \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 i\u015fl\u0259mir. \u201cN\u0259 q\u0259d\u0259r ac varsa, o q\u0259d\u0259r siyasi, sosial s\u0259f\u0259rb\u0259rlik var\u201d yana\u015fmas\u0131 do\u011fru deyil.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u201cAy can, ay can neftin qiym\u0259ti ucuzla\u015fd\u0131, daha \u00e7ox insan hakimiyy\u0259td\u0259n naraz\u0131 qalacaq, inqlab olacaq\u201d s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri siyasi, sosial, sosial-psixoloji bilgisizlikd\u0259n, \u00fcmumi savads\u0131zl\u0131qdan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. G\u00f6r\u00fcn\u0259n odur ki, bir \u00e7ox m\u00fcxalif t\u0259\u015fkilatlardan, \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n hakimiyy\u0259t daha yax\u015f\u0131 bilir ki, ac insanlarla demokratiya g\u0259lmir, olmur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Siyasi naraz\u0131l\u0131q avtomatik siyasi i\u015ftirak, siyasi s\u0259f\u0259rb\u0259rlik dem\u0259k deyil. Siyasi i\u015ftirak sosial naraz\u0131l\u0131qdan daha \u00e7ox siyasi, sosial imkanlara f\u00fcrs\u0259tl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bu f\u00fcrs\u0259tl\u0259rin \u0259n unikal\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 se\u00e7kidir (se\u00e7ki d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr). M\u00fcasir siyas\u0259t onu diqt\u0259 edir ki, v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n naraz\u0131 oldu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri siyasi partiyalar se\u00e7kil\u0259r\u0259 da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Se\u00e7ki olmayan d\u00f6vrd\u0259 bel\u0259 m\u00fcxalif\u0259t n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar se\u00e7ki t\u0259l\u0259b etm\u0259lidir. Yoxsa ki, biz normal, vaxt\u0131nda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k se\u00e7kiy\u0259 3 ay qalm\u0131\u015f ba\u015flay\u0131r\u0131q ki, \u201cboykot, boykot\u201d v\u0259 ya \u201ci\u015ftirak yoxsa boykot\u201d?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Naraz\u0131l\u0131qla etiraz bir \u00e7ox hallarda tam \u0259ksin\u0259, t\u0259rs m\u00fct\u0259nasib olur. Acl\u0131q, naraz\u0131l\u0131q artd\u0131qca, etiraz azal\u0131r. \u0130qtisadi, sosial \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, i\u015fsizlik, acl\u0131q olan d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 susqun qalan xalqlar\u0131n bir \u00e7oxu i\u015fl\u0259r normala d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 etirazlar\u0131 art\u0131r\u0131r. N\u00fcmun\u0259si ke\u00e7\u0259n \u0259srin ortalar\u0131n\u0131n Amerikas\u0131. M\u00fcharib\u0259d\u0259n b\u00f6y\u00fck iqtisadi itkil\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t, daha \u00e7ox ac xalq susqun qald\u0131. V\u0259ziyy\u0259t m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fdikd\u0259, iqtisadiyyat d\u00fcz\u0259ldi, i\u015fsizlik azald\u0131 siyasi, sosial f\u0259all\u0131q artd\u0131, etirazlar ba\u015f verdi. Xalq \u00f6z imkanlar\u0131ndan, maddi, fiziki v\u0259 zaman olaraq siyas\u0259t\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131ra bilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Amerikan sosioloqu John McCartinin \u201cSocial movement and resource mobilization\u201d (Sosial h\u0259r\u0259kat v\u0259 resurs s\u0259f\u0259rb\u0259rliyi\u201d n\u0259z\u0259riyy\u0259si bu m\u00f6vzuda olan ciddi n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Heyif ki, bizd\u0259 \u00f6yr\u0259nilmir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">M\u00fcasir siyas\u0259td\u0259 \u0259sas h\u0259d\u0259fin (\u015f\u0259raitd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq) se\u00e7ki, se\u00e7kid\u0259 s\u0259s almaq, se\u00e7ki kontekstind\u0259 k\u00fctl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irm\u0259k, daha \u00e7ox naraz\u0131 k\u00fctl\u0259ni \u0259traf\u0131na y\u0131\u011fmaq deyils\u0259, \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n n\u0259tic\u0259nin \u201cs\u0131f\u0131r\u201d olqca\u011f\u0131na \u0259min ola bil\u0259rs\u0259n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Siyasi f\u00fcrs\u0259tl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn \u00f6yr\u0259nm\u0259d\u0259n, qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259d\u0259n \u201caya\u011f\u0131n\u0131 evd\u0259n \u00e7\u00f6l\u0259 atma\u011f\u0131n\u201d he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 yoxdur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 ciddi resurs, ara\u015fd\u0131rma, \u00f6yr\u0259nm\u0259 t\u0259l\u0259b edir. Bu m\u00f6vzuda d\u00fcnyada ciddi ara\u015fd\u0131rmalar var, bizd\u0259 is\u0259 bu ara\u015fd\u0131rmalar dem\u0259k olar yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259dir, ara\u015fd\u0131rmalara ciddi ehtiyac\u0131m\u0131z var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Bizd\u0259 d\u0259yi\u015fiklik, proqres h\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 yoxdur ki, 5-3 m\u0259nas\u0131z m\u0259tbuat linki a\u00e7an, bir ne\u00e7\u0259 m\u0259nb\u0259d\u0259n eyni hadis\u0259 haqda informasiya alan, t\u0259bli\u011fat ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n \u201c\u00fcy\u00fctd\u00fcy\u00fc\u201d tezisl\u0259ri dinl\u0259y\u0259n h\u0259r k\u0259s siyas\u0259ti, sosiologiyan\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri bildiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">\u018fn pisi d\u0259 odur ki, adamlar bilm\u0259diyi m\u00f6vzularda dan\u0131\u015fmaqdan \u00e7\u0259kinmir.\u00a0 N\u0259inki \u00e7\u0259kinmir, insanlar he\u00e7 bir n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259ri olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vzularda m\u0259ruz\u0259 deyir, utanmadan bilm\u0259diyi m\u00f6bzuda kitab yazanlar\u0131 demir\u0259m h\u0259l\u0259.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Bu sah\u0259 el\u0259dir ki, d\u00fcn\u0259n deyil\u0259nl\u0259r bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmur. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq avtoritarizim\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259n ciddi g\u00fcll\u0259 se\u00e7ki b\u00fclletenl\u0259ridir. T\u0259\u015fkilatlanma v\u0259 mobilizasiya \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, d\u00f6vl\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259si, siyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bizd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259ti yenid\u0259n yaratmaq laz\u0131md\u0131r. Bizd\u0259 siyas\u0259tin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 se\u00e7ki sistemini yaratmaq, d\u0259yi\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130\u00e7in\u0259 gir\u0259r\u0259k, k\u0259narda qalaraq yox. K\u0259nar\u0131nda qald\u0131\u011f\u0131n n\u0259yis\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00e7\u0259tindir. <\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Basta<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259xav\u0259t Soltanl\u0131, M\u00fcsavat ba\u015fqan\u0131n\u0131n m\u00fcavini Sosial elml\u0259r (sosiologiya, siyas\u0259t) riyaziyyat, fizika deyil, bu elml\u0259rin \u201c2+2\u201dsinin qiym\u0259ti zamana, m\u0259kana, co\u011frafiyaya g\u00f6r\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14279,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,36],"tags":[],"class_list":["post-14274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/soltan.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14274"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14280,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14274\/revisions\/14280"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}