{"id":15844,"date":"2022-12-26T17:30:52","date_gmt":"2022-12-26T14:30:52","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=15844"},"modified":"2022-12-26T17:31:49","modified_gmt":"2022-12-26T14:31:49","slug":"qonsu-olk%c9%99l%c9%99r-minimum-maasi-artirir-b%c9%99s-az%c9%99rbaycan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=15844","title":{"rendered":"Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r minimum maa\u015f\u0131 art\u0131r\u0131r, b\u0259s Az\u0259rbaycan?"},"content":{"rendered":"<p>2022-ci il qlobal iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rinc\u0259 a\u011f\u0131r ke\u00e7di. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 inflyasiyan\u0131n k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si \u0259halinin rifah\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi. Bu durum h\u00f6kum\u0259tl\u0259rd\u0259n d\u0259 \u00f6tr\u00fc yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar ortaya \u00e7\u0131xar\u0131r, ax\u0131 \u0259halinin sosial rifah\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259k d\u0259 onlar\u0131n i\u015fidir. Bu bax\u0131mdan, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi islahatlarla yana\u015f\u0131, \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f add\u0131mlar da at\u0131l\u0131r. H\u0259min add\u0131mlar\u0131n \u0259n vacibl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Qanunvericiliy\u0259 g\u00f6r\u0259, minimum maa\u015f \u2014 iqtisadi, sosial ortam g\u00f6z\u0259 al\u0131nmaqla, ixtisass\u0131z \u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n qanunvericilikl\u0259 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n sosial normativdir. \u00d6lk\u0259d\u0259 he\u00e7 kim bu m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 maa\u015f ala bilm\u0259z. \u0130qtisadi n\u0259z\u0259riyy\u0259d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n vacibliyi onunla izah edilir ki, bu t\u0259l\u0259b \u0259m\u0259yin istismar\u0131n\u0131n, haqs\u0131z r\u0259qab\u0259tin \u00f6n\u00fcn\u00fcn k\u0259silm\u0259sini, \u0259m\u0259k haqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131, g\u0259lir b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 \u0259dal\u0259tin t\u0259min edilm\u0259sini v\u0259 yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259f g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.azadliq.org\/embed\/player\/0\/31622747.html?type=video\" width=\"640\" height=\"360\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h4><\/h4>\n<h4 class=\"wsw__h3\">Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 durum nec\u0259dir?<\/h4>\n<p>Son zamanlar Az\u0259rbaycanla eyni b\u00f6lg\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 art\u0131mlar\u0131na dair q\u0259rarlar q\u0259bul edilir.\u00a0<strong>\u0130ndil\u0259r ciddi iqtisadi probleml\u0259r ya\u015fayan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 yanvar\u0131n 1-d\u0259n minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 5 min 500 lir\u0259d\u0259n 8 min 500 lir\u0259y\u0259 &#8211; t\u0259xmin\u0259n 775 manata (456 AB\u015e dollar\u0131na) y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259k. Ba\u015fqa deyiml\u0259, g\u0259l\u0259n ild\u0259n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 minimum maa\u015f alanlar\u0131n g\u0259liri 55 faiz v\u0259 ya 270 manat artacaq.\u00a0<\/strong>Unutmaq laz\u0131m deyil ki, orada m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fi (775 manat) vergil\u0259r \u00e7\u0131x\u0131ld\u0131qdan sonra n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259bl\u0259\u011fdir. Dem\u0259li, g\u0259l\u0259n ild\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259n az maa\u015f alan adam 775 manat qazanacaq. Bu da unudulmas\u0131n ki, 2022-ci il ba\u015flark\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 4 min 250 lir\u0259 idi. \u0130lin ortas\u0131nda &#8211; iyulun 1-d\u0259 bu r\u0259q\u0259m 5 min 500 lir\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ldildi. \u0130ndiki art\u0131m T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ilboyu minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259n ikinci q\u0259rard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat\u0131, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki kimi, &#8220;\u00fcz\u0259 g\u00fclm\u0259y\u0259n&#8221; Rusiyada da g\u0259l\u0259n il minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na q\u0259rar verilib.\u00a0<strong>Yanvar\u0131n 1-d\u0259n etibar\u0259n Rusiyada minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 16 min 242 rubl olacaq. Bu, haz\u0131rki m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 t\u0259xmin\u0259n 395 manat dem\u0259kdir.\u00a0<\/strong>Art\u0131m\u0131n t\u0259xmin\u0259n 3.5 milyon insan\u0131n g\u0259lirl\u0259rin\u0259 t\u0259sir etm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130ndi Rusiyada minimum maa\u015f 15 min 279 rubldur (t\u0259xmin\u0259n 371 manat). Bu bax\u0131mdan ayd\u0131n olur ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 g\u0259l\u0259n il 6.3 faiz artacaq.<\/p>\n<p><strong>Erm\u0259nistanda da 2023-c\u00fc ilin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259n minimum maa\u015f art\u0131r\u0131lacaq v\u0259 75 min dram (indiki m\u0259z\u0259nn\u0259 il\u0259 t\u0259xmin\u0259n 315 manat) olacaq.\u00a0<\/strong>Haz\u0131rda Erm\u0259nistanda minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 68 min dramd\u0131r (286 manat). Dem\u0259li, g\u0259l\u0259n il minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 t\u0259xmin\u0259n 10 faiz artacaq v\u0259 bu art\u0131m 300 min\u0259 yax\u0131n \u015f\u0259xsin g\u0259lirin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<h3 class=\"wsw__h3\">Az\u0259rbaycanda durum nec\u0259dir?<\/h3>\n<p><strong>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 300 manatd\u0131r. 2022-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum maa\u015f 250 manatdan 300 manata y\u00fcks\u0259ldilmi\u015fdi.\u00a0<\/strong>Az\u0259rbaycanda minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na dair sonuncu prezident s\u0259r\u0259ncam\u0131 2021-ci il dekabr\u0131n 17-d\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131. Ancaq h\u0259min tarixd\u0259n \u00f6nc\u0259 d\u0259 b\u0259zi h\u00f6kum\u0259t r\u0259smil\u0259ri minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlam\u0131\u015fd\u0131. Art\u0131q dekabr ay\u0131 sona yax\u0131nla\u015fsa da, bu il n\u0259 r\u0259smi s\u0259r\u0259ncam var, n\u0259 d\u0259 a\u00e7\u0131qlama.\u00a0<strong>G\u00fcman etm\u0259k olar ki, h\u00f6kum\u0259t 2023-c\u00fc ild\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr. Halbuki 2022-ci ilin ilk 11 ay\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 inflyasiya 14 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. S\u0131rf qida inflyasiyas\u0131 is\u0259 20 faizi \u00f6t\u00fcb.<\/strong>\u00a0Bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r son ill\u0259rin \u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t art\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259ridir v\u0259, dem\u0259li, milli valyutan\u0131n al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin il \u0259rzind\u0259 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 azalmas\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 etm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>Onu da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, sonuncu r\u0259smi a\u00e7\u0131qlamaya g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda median \u0259m\u0259khaqq\u0131 (ortalama deyil, \u0259n y\u00fcks\u0259k maa\u015fla \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 maa\u015f aras\u0131ndak\u0131 orta maa\u015f -red.) c\u0259mi 410 manatd\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 maa\u015f alanlar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259smi maa\u015f\u0131 410 manatdan azd\u0131r v\u0259 az qala minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Bu r\u0259q\u0259m \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum maa\u015fla ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edil\u0259c\u0259k q\u0259rar\u0131n yet\u0259rinc\u0259 \u00e7ox \u015f\u0259xsin g\u0259lirin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir imkan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Bir\u00f6nc\u0259ki minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 art\u0131m\u0131na dair q\u0259rar q\u0259bul edil\u0259rk\u0259n r\u0259smil\u0259r bildirmi\u015fdi ki, bu q\u0259rar \u00f6lk\u0259d\u0259 muzdlu i\u015f\u00e7il\u0259rin 40 faizinin g\u0259lirini art\u0131racaq. O zaman s\u00f6hb\u0259t t\u0259xmin\u0259n 600 min insandan gedirdi. Onu da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131ndak\u0131 d\u0259yi\u015fiklik t\u0259kc\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 alanlar\u0131n deyil, c\u0259miyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sinin maraq dair\u0259sind\u0259dir. Bel\u0259 ki, b\u0259zi d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259yinin \u00f6d\u0259nilm\u0259si Vahid Tarif C\u0259dv\u0259li \u0259sas\u0131nda apar\u0131l\u0131r. \u018fm\u0259yin \u00f6d\u0259nilm\u0259si d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun t\u0259yin edil\u0259n ayl\u0131q maa\u015f miqdar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 da minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 miqdar\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa deyiml\u0259, d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun veril\u0259n maa\u015f minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n misll\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<h3 class=\"wsw__h3\">Minimum ya\u015fay\u0131\u015f x\u0259rcl\u0259ri d\u0259 art\u0131b<\/h3>\n<p>Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n daha bir m\u0259qam da ya\u015fay\u0131\u015f minimumudur. Ax\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f minimumu haqq\u0131nda qanunda deyilir ki, bu g\u00f6st\u0259rici &#8220;\u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f ya\u015fay\u0131\u015f minimumu \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n minimum m\u0259bl\u0259\u011finin, m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin, t\u0259qa\u00fcdl\u0259rin, dig\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin v\u0259 \u00fcnvanl\u0131 d\u00f6vl\u0259t sosial yard\u0131m\u0131n\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 ehtiyac meyar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir&#8221;.\u00a0<strong>Ya\u015fay\u0131\u015f minimumu \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259n 17 faiz art\u0131r\u0131laraq 210 manatdan 246 manata y\u00fcks\u0259ldil\u0259c\u0259k.<\/strong>\u00a0Uy\u011fun qanuna g\u00f6r\u0259, ya\u015fay\u0131\u015f minimumu minimum istehlak s\u0259b\u0259tinin d\u0259y\u0259ri v\u0259 icbari \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin c\u0259mind\u0259n ibar\u0259t sosial normad\u0131r. Dem\u0259li, h\u00f6kum\u0259tin ya\u015fay\u0131\u015f minimumunu art\u0131rmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum x\u0259rcl\u0259rin d\u0259 y\u00fcks\u0259ldiyinin s\u00fcbutudur.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 onu da ayr\u0131ca qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, m\u00fcst\u0259qil ekspertl\u0259r minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 miqdar\u0131n\u0131n (300 manat) Az\u0259rbaycanda ger\u00e7\u0259k minimum ehtiyaclara cavab verm\u0259sin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bu r\u0259q\u0259min mahiyy\u0259ti insanlara \u0259n az\u0131 minimum standartlarda normal ya\u015fama\u011fa imkan yaratmaqdan ibar\u0259tdir. Lakin haz\u0131rda 300 manat m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 n\u0259inki bir ail\u0259nin, bir \u015f\u0259xsin bel\u0259 ay\u0131 ba\u015fa vurmas\u0131 \u00e7ox \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n<p>Azadl\u0131qRadiosu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2022-ci il qlobal iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rinc\u0259 a\u011f\u0131r ke\u00e7di. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 inflyasiyan\u0131n k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si \u0259halinin rifah\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi. Bu durum<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15845,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[31,29],"tags":[],"class_list":["post-15844","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat","category-manset"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/teyinat_0.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15844","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15844"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15844\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15847,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15844\/revisions\/15847"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}