{"id":16373,"date":"2023-02-08T14:35:27","date_gmt":"2023-02-08T11:35:27","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=16373"},"modified":"2023-02-08T14:39:47","modified_gmt":"2023-02-08T11:39:47","slug":"az%c9%99rbaycanda-siqaret-v%c9%99-spirtli-ickil%c9%99r-bahalasacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=16373","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda siqaret v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259r bahala\u015facaq"},"content":{"rendered":"<p>Siqaret v\u0259 i\u00e7ki x\u0259rcl\u0259ri Az\u0259rbaycanda \u0259halinin toplam x\u0259rcl\u0259ri aras\u0131nda yet\u0259rinc\u0259 b\u00f6y\u00fck yer tutur. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin (DSK) bilgil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6t\u0259n il bu m\u0259hsullar\u0131n al\u0131\u015f\u0131na 2 milyard 450 milyon manat x\u0259rcl\u0259nib. Bu o dem\u0259kdir ki,<strong>\u00a0\u0259halinin ilboyu p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259td\u0259 x\u0259rcl\u0259diyi h\u0259r 100 manat\u0131n t\u0259xmin\u0259n be\u015f manat\u0131 t\u00fct\u00fcn\u0259 v\u0259 ya i\u00e7kiy\u0259 s\u0259rf edilib<\/strong>. 2021-ci ild\u0259 h\u0259min m\u0259hsullara 2 milyard 288 milyon manat x\u0259rcl\u0259nmi\u015fdi.<\/p>\n<p>DSK-n\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259,\u00a0<strong>Az\u0259rbaycanda 15 ya\u015f\u0131 a\u015fan ki\u015fil\u0259rin 31.6 faizi siqaret \u00e7\u0259kir.\u00a0<\/strong>\u00d6lk\u0259d\u0259 ki\u015fil\u0259r orta hesabla g\u00fcnd\u0259 15 \u0259d\u0259d siqaret \u00e7\u0259kir. Ya\u015f qruplar\u0131 \u00fczr\u0259 baxanda ayd\u0131n olur ki, ki\u015fil\u0259r aras\u0131nda \u0259n \u00e7ox siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r 45-64 ya\u015fl\u0131lard\u0131r. Bu ya\u015fdak\u0131 h\u0259r iki ki\u015fid\u0259n biri siqaret istifad\u0259\u00e7isidir. 20-44 ya\u015f aras\u0131 h\u0259r 100 ki\u015fid\u0259n 26-s\u0131, 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 ki\u015fil\u0259rins\u0259 h\u0259r 100 n\u0259f\u0259rind\u0259n 33-\u00fc siqaret \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n bu da ayd\u0131n olur ki, \u00f6t\u0259n il boyunca Az\u0259rbaycanda siqaret qiym\u0259tl\u0259ri ikir\u0259q\u0259mli h\u0259dd\u0259 bahala\u015f\u0131b. Siqaret ortalama 12 faiz, piv\u0259 14 faiz, araq v\u0259 \u015f\u0259rab kimi m\u0259hsullarsa 7 faiz civar\u0131nda bahala\u015f\u0131b. Ancaq h\u00f6kum\u0259tin q\u0259bul etdiyi yeni q\u0259rarlardan bilinir ki, t\u00fct\u00fcn v\u0259 i\u00e7ki qiym\u0259tl\u0259rind\u0259 yen\u0259 art\u0131m ba\u015f ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<h3 class=\"wsw__h3\">Yeni s\u0259r\u0259ncam, yeni qaydalar<\/h3>\n<p>Fevral\u0131n 7-d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev &#8220;T\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n v\u0259 alkoqollu i\u00e7kil\u0259rin idxal\u0131 v\u0259 istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncamda \u0259ks olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. S\u0259r\u0259ncama g\u00f6r\u0259,<strong>\u00a0\u0130qtisadiyyat Nazirliyi 6 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na v\u0259 alkoqollu i\u00e7kil\u0259r\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na dair t\u0259klifl\u0259rini Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131d\u0131r<\/strong>. M\u0259hsullara t\u0259tbiq edil\u0259n vergil\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259bii ki, onlar\u0131n maya d\u0259y\u0259rini d\u0259 y\u00fcks\u0259ldir. Bu da, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, sat\u0131\u015f qiym\u0259tl\u0259rini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni s\u0259r\u0259ncamda alkoqollu i\u00e7ki qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha bir q\u0259rar diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Bildirilir ki, alkoqollu i\u00e7kil\u0259rin p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f\u0131na dair minimum qiym\u0259t t\u0259l\u0259bi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir.\u00a0<strong>Ba\u015fqa deyiml\u0259, bu q\u0259rar\u0131n t\u0259tbiqind\u0259n sonra sat\u0131c\u0131lar ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259 h\u0259min m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n qiym\u0259td\u0259n ucuz spirtli i\u00e7ki sata bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 bel\u0259 mexanizml\u0259r minimum qiym\u0259ti y\u00fcks\u0259k t\u0259yin etm\u0259kl\u0259 spirtli i\u00e7ki ala bil\u0259nl\u0259ri sayca azaltma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Di g\u0259l, korrupsiyan\u0131n meydan sulad\u0131\u011f\u0131 ortamda bu tip q\u0259rarlar bazarda saxta spirtli i\u00e7kil\u0259rin artmas\u0131na da yol a\u00e7a bilir. Bu da, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, s\u0259hiyy\u0259 sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu probleml\u0259r ortaya \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<h3 class=\"wsw__h3\">Yerli t\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259bi<\/h3>\n<p>Yeni s\u0259r\u0259ncamda diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n daha bir m\u0259qam siqaret haz\u0131rlanmas\u0131nda yerli t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. \u0130qtisadiyyat Nazirliyi t\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131 istehsal\u0131nda yerli xammaldan istifad\u0259 h\u0259cml\u0259rin\u0259 dair t\u0259l\u0259bl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131 il\u0259, \u0259sas\u0259n, Ukrayna hesab\u0131na t\u0259min edirdi. \u00d6t\u0259n ilin fevral\u0131ndan b\u0259ri Rusiya v\u0259 Ukrayna aras\u0131nda m\u00fcharib\u0259nin ba\u015flamas\u0131 bu sah\u0259y\u0259 d\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259di. Sava\u015f ba\u015flayandan bir m\u00fcdd\u0259t sonra Ukraynadan Az\u0259rbaycana g\u0259tiril\u0259n t\u00fct\u00fcn\u00fcn h\u0259cmind\u0259 iki d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox azalma qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131. Bu \u00fczd\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n siqaret bazar\u0131nda ciddi probleml\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Bir m\u00fcdd\u0259t daxili bazarda b\u0259zi \u00fcnl\u00fc siqaret \u00e7e\u015fidl\u0259ri \u00e7\u0259tin tap\u0131ld\u0131. Yaln\u0131z bundan sonra \u00f6lk\u0259nin iri siqaret istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olan \u015firk\u0259tl\u0259r alternativ qaynaqlar tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n al\u0131nma\u011fa ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<h3 class=\"wsw__h3\">Ba\u015fqa n\u0259 yenilikl\u0259r var?<\/h3>\n<p>S\u0259r\u0259ncam t\u0259kc\u0259 bu iki m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. Dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 yenilikl\u0259r var. M\u0259s\u0259l\u0259n, art\u0131q t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 aksiz vergisi markalar\u0131 al\u0131nark\u0259n \u00f6nc\u0259d\u0259n \u00f6d\u0259ni\u015f mexanizmi t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k. T\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131n\u0131n istehsal v\u0259 idxal\u0131 ger\u00e7\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259rk\u0259n icaz\u0259 sistemi t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k v\u0259 bu sistem t\u0259kmill\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k. T\u00fct\u00fcn m\u0259mulat\u0131 v\u0259 alkoqollu i\u00e7kil\u0259rin idxal v\u0259 istehsal\u0131n\u0131 aparan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259suliyy\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 s\u0259rtl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Azadl\u0131qRadiosu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Siqaret v\u0259 i\u00e7ki x\u0259rcl\u0259ri Az\u0259rbaycanda \u0259halinin toplam x\u0259rcl\u0259ri aras\u0131nda yet\u0259rinc\u0259 b\u00f6y\u00fck yer tutur. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin (DSK) bilgil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6t\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16376,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[31,29],"tags":[],"class_list":["post-16373","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat","category-manset"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/imza-aliyev-2022.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16373"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16377,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16373\/revisions\/16377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}