{"id":18866,"date":"2023-10-01T08:14:10","date_gmt":"2023-10-01T05:14:10","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=18866"},"modified":"2023-10-01T08:14:10","modified_gmt":"2023-10-01T05:14:10","slug":"avtoritar-idar%c9%99cilik-cokur-vasinqton-post","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=18866","title":{"rendered":"Avtoritar idar\u0259\u00e7ilik \u00e7\u00f6k\u00fcr -\u201cVa\u015finqton Post\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u201cVa\u015finqton Post\u201d q\u0259zetind\u0259 \u201c\u00c7in modeli u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olur. D\u00fcnya bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc olunub. Novator.az-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, m\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, uzun ill\u0259rdir, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Si Cinpin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n \u201c\u00c7in xalq\u0131n\u0131n dir\u00e7\u0259li\u015fi\u201d Pekinin ba\u015fl\u0131ca \u015f\u00fcar\u0131na \u00e7evrilib: \u201cBu \u015f\u00fcar h\u0259tta \u00c7inin r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259, d\u00f6vl\u0259t medias\u0131nda siyasi kurs kimi vur\u011fulan\u0131r. Bel\u0259 bir siyas\u0259tin arxas\u0131nda konkret strateji m\u0259qs\u0259dl\u0259r dayan\u0131r: \u00c7ini d\u00fcnya g\u00fcc\u00fcn\u0259 \u00e7evirm\u0259k; 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r iqtisadiyyat\u0131 iki d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcb AB\u015e-\u0131 \u00f6tm\u0259k; g\u0259lir b\u0259rab\u0259rsizliyini aradan qald\u0131r\u0131b \u00fcmumi rifaha nail olmaq. Si Cinpin deyir ki, \u00c7in sisteminin \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc xalq\u0131n parlaq g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 tam \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbuta yetiril\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Ancaq \u201cVa\u015finqton Post\u201d yaz\u0131r ki, parlaq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam getdikc\u0259 sual alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr: \u201cOnillikl\u0259r boyu davam ed\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015fd\u0259n sonra \u00c7in iqtisadiyyat\u0131 z\u0259ifl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 demoqrafik probleml\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. \u0130xrac azal\u0131b, p\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015fda geril\u0259m\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. B\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n da\u015f\u0131nmaz \u0259mlak bazar\u0131 \u00e7\u00f6km\u0259 riski alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. \u00d6lk\u0259nin h\u0259r be\u015f g\u0259ncind\u0259n biri r\u0259sm\u0259n i\u015fsiz hesab olunur. \u0130\u015fsizl\u0259rin real say\u0131 g\u00fcman ki, daha \u00e7oxdur. \u00c7in borc i\u00e7ind\u0259 bo\u011fulur.<\/p>\n<p>\u0130ri banklar qar\u015f\u0131dak\u0131 bir ild\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun art\u0131m\u0131 \u00fczr\u0259 proqnozu a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131b. Pekin \u00f6z\u00fc d\u0259 2023-\u00e7\u00fc ilin sonuna proqnozla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 art\u0131m h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7ata bilm\u0259y\u0259c\u0259yini etiraf edir\u201d.<\/p>\n<p>\u201cVa\u015finqton Post\u201dun q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, probleml\u0259rinin \u0259ks\u0259rini \u00c7in \u00f6z\u00fc yarad\u0131b: \u201cProbleml\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259nin hakim Kommunist Partiyas\u0131 liderl\u0259rinin yanl\u0131\u015f siyas\u0259ti durur. Demoqrafik problemin s\u0259b\u0259bi Pekinin ill\u0259r uzunu y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc t\u0259k u\u015faq siyas\u0259ti, bu siyas\u0259tin do\u011furdu\u011fu m\u0259cburi abortlar, sterilizasiyad\u0131r. Son 60 ild\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u0259hali say\u0131nda azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yini anlayan h\u00f6kum\u0259t indi insanlar\u0131 daha \u00e7ox u\u015faq sahibi olma\u011fa inand\u0131rmaq, \u0259slind\u0259 onlar\u0131 buna m\u0259cbur etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259bli\u011fat kampaniyas\u0131 apar\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif hiyl\u0259l\u0259r\u0259 \u0259l at\u0131r. Ancaq Pekinin c\u0259hdl\u0259ri h\u0259l\u0259 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259yib.<\/p>\n<p>Dig\u0259r probleml\u0259r xarici t\u0259sirl\u0259rd\u0259n \u2013 ticar\u0259t qalmaqallar\u0131ndan, AB\u015e-\u0131n t\u0259tbiq etdiyi sanksiyalardan ir\u0259li g\u0259lir. \u00c7inin texnologiya \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 d\u0259yib\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 bildirilir ki, avtoritar h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin demokratik d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n daha effektli oldu\u011funa, xalqa daha \u00e7ox xeyir verdiyin\u0259 inam ke\u00e7mi\u015fd\u0259 qal\u0131b: \u201c1997-ci ild\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n iqtisadi b\u00f6hran 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201cAsiya d\u0259y\u0259rl\u0259ri\u201d ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f bu yanl\u0131\u015f siyas\u0259ti alt-\u00fcst etdi. Amma Si Cinpin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra k\u00f6hn\u0259 ideyan\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k, onu yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131rmaq yolunu se\u00e7di. H\u0259min siyas\u0259tin iflasa u\u011frad\u0131\u011f\u0131 indi g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n dig\u0259r avtoritar modelin\u0259 \u2013 Rusiya rejimin\u0259 d\u0259 toxunulur. Bildirilir ki, prezident Vladimir Putinin 20 ild\u0259n \u00e7oxdur y\u00f6n\u0259ltdiyi Rusiyan\u0131n iqtisadi u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri \u00c7ind\u0259n f\u0259rql\u0259nir: \u201cPutinin Ukraynaya qar\u015f\u0131 ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Rusiyaya sars\u0131d\u0131c\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir araya g\u0259ldi. Haz\u0131rda rublun d\u0259y\u0259ri son 17 ay\u0131n \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb, \u00f6lk\u0259d\u0259 inflyasiya y\u00fcks\u0259lib. Rusiyaya bir vaxtlar k\u00fclli miqdarda g\u0259lir g\u0259tir\u0259n maye qaz\u0131n Avropaya ixrac\u0131 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 azal\u0131b. Haz\u0131rda Rusiyan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri onun iqtisadiyyat\u0131n\u0131 t\u00fck\u0259tm\u0259kd\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 xat\u0131rlad\u0131l\u0131r ki, \u00c7inl\u0259 Rusiya Q\u0259rb demokratiyas\u0131na alternativ modell\u0259r n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k, AB\u015e-\u0131n, dig\u0259r Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rinin v\u0259 institutlar\u0131n\u0131n yer almad\u0131\u011f\u0131 yeni d\u00fcnya nizam\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq ist\u0259yirdi: \u201cArt\u0131q bu iki avtoritar n\u0259h\u0259ngin siyas\u0259ti u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olub. \u00dcmid ed\u0259k ki, d\u00fcnya bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alacaq\u201d.<\/p>\n<p><em>1949-cu ild\u0259 qurulan \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n idar\u0259\u00e7iliyin\u0259 Kommunist Partiyas\u0131 m\u0259suldur. 1953-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc Si Cinpin 2012, 2017 v\u0259 2022-ci ill\u0259rd\u0259 partiya lideri, 2013, 2018 v\u0259 2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n s\u0259dri (d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131) se\u00e7ilib.<\/em><\/p>\n<p>Novator.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cVa\u015finqton Post\u201d q\u0259zetind\u0259 \u201c\u00c7in modeli u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olur. D\u00fcnya bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc olunub. Novator.az-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, m\u0259qal\u0259d\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18867,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,36],"tags":[],"class_list":["post-18866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Cinpin-Putin.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18866"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18868,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18866\/revisions\/18868"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}