{"id":20515,"date":"2026-01-31T08:23:13","date_gmt":"2026-01-31T05:23:13","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=20515"},"modified":"2026-01-31T21:27:26","modified_gmt":"2026-01-31T18:27:26","slug":"cumhuriyyetin-banisi-m-e-resulzadenin-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=20515","title":{"rendered":"M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 -142"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai xadimi, siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 publisist, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin banil\u0259rind\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycan siyasi m\u00fchacir\u0259tinin liderl\u0259rind\u0259n olmu\u015f M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>O, 31 yanvar 1884-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n Novxan\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olub.<\/p>\n<p>Atas\u0131 o\u011flunu m\u0259\u015fhur pedaqoq Sultan M\u0259cid Q\u0259nizad\u0259nin m\u00fcdir oldu\u011fu ikinci &#8220;Rus-m\u00fcs\u0259lman&#8221; m\u0259kt\u0259bin\u0259 qoyub, buran\u0131 bitirdikd\u0259n sonra M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 \u00f6z t\u0259hsilini Bak\u0131 texniki m\u0259kt\u0259bind\u0259, rus dilind\u0259 davam etdirib.<\/p>\n<p>Milli istiqlal h\u0259r\u0259kat\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 t\u0259kc\u0259 t\u00fcrk ell\u0259rind\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rq, \u0130slam al\u0259mind\u0259 ilk respublika \u00fcsul-idar\u0259si olan Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131n\u0131 qoyan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin inqilabi f\u0259aliyy\u0259tinin ilk ill\u0259ri d\u0259 m\u0259hz bu d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<\/p>\n<p>1902-ci ild\u0259 on yeddi ya\u015f\u0131nda olan M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 &#8220;M\u00fcs\u0259lman g\u0259nclik t\u0259\u015fkilat\u0131&#8221;n\u0131 yarad\u0131b. Bu, XX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycanda rus m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 \u00fcsul-idar\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 gizli m\u00fcbariz\u0259 aparan ilk siyasi t\u0259\u015fkilat idi.<\/p>\n<p>1917-ci il oktyabr\u0131n 26-dan 31-\u0259 q\u0259d\u0259r 500 n\u00fcmay\u0259nd\u0259nin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Bak\u0131da t\u0259nt\u0259n\u0259li sur\u0259td\u0259 ke\u00e7iril\u0259n M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n birinci qurultay\u0131na M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin s\u0259dri se\u00e7ilib. Bu qurultaydan sonra Bak\u0131da v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn q\u0259zalar\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycana muxtariyy\u0259t\u201d \u015f\u00fcar\u0131 alt\u0131nda milli h\u0259r\u0259kat ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin radio stansiyalar\u0131 v\u0259 q\u0259zetl\u0259ri Az\u0259rbaycan istiqlaliyy\u0259tinin elan olunmas\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya yayd\u0131lar. Bu o dem\u0259k idi ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir xalq kimi m\u00f6vcudlu\u011funu b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r v\u0259 milli d\u00f6vl\u0259tinin qurdu\u011funu tam \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan edirdi.<\/p>\n<p>F\u0259t\u0259li Xan Xoyskinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 h\u00f6kum\u0259ti t\u0259\u015fkil olunub. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 n\u0259inki t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda, h\u0259m\u00e7inin b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq respublika qurub.<\/p>\n<p>Lakin Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00f6mr\u00fc c\u0259mi 23 ay \u00e7\u0259kib. 1920-ci ilin 28 aprelind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n sovet Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 v\u0259t\u0259ni t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259ti il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib. O, \u0259vv\u0259l Moskvaya, oradan is\u0259 Finlandiyaya gedib.<\/p>\n<p>Sonradan R\u0259sulzad\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 g\u0259lib v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k Ankarada ya\u015fay\u0131b.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r xaricd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f M.\u018f. R\u0259sulzad\u0259 1955-ci il mart\u0131n 6-da Ankarada \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyind\u0259n v\u0259fat edib.<\/p>\n<p>G\u00fcnazTV<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai xadimi, siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 publisist, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin banil\u0259rind\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycan siyasi m\u00fchacir\u0259tinin liderl\u0259rind\u0259n olmu\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20355,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[30,29],"tags":[],"class_list":["post-20515","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-manset"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Resulzade-140.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20515"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20515\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}