{"id":21175,"date":"2024-05-22T13:23:52","date_gmt":"2024-05-22T10:23:52","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=21175"},"modified":"2024-05-22T13:32:44","modified_gmt":"2024-05-22T10:32:44","slug":"krim-tatar-xalqinin-soyqirimindan-80-il-otur-postsovet-m%c9%99kaninin-antikommunist-liderl%c9%99ri-b%c9%99yanat-verdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=21175","title":{"rendered":"Kr\u0131m tatar xalq\u0131n\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan 80 il \u00f6t\u00fcr: postsovet m\u0259kan\u0131n\u0131n antikommunist liderl\u0259ri b\u0259yanat verdi"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Var\u015fava 90&#8243;kordinasiya m\u0259rk\u0259zi\u00a0 &#8211; H\u0259mr\u0259ylik Qrupu&#8221; Kr\u0131m tatar xalq\u0131na qar\u015f\u0131\u00a0 soyq\u0131r\u0131m\u0131n 80 illiyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259yanat q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>B\u0259yanat\u0131 ke\u00e7mi\u015f Sovet blokunun antikomunist xadiml\u0259ri &#8211;\u00a0 Janina Jadviqa Xmelyovska (Pol\u015fa), Sinaver Kad\u0131rov (Ukrayna), Pyotr Xlebovi\u00e7 (Pol\u015fa), Qenovayte \u015eakalene (Litva), \u0130sa Q\u0259mb\u0259r (Az\u0259rbaycan), Arif Hac\u0131l\u0131 (Az\u0259rbaycan), Leonardas Vilkas (Litva), Vardan Arutyunyan (Erm\u0259nistan), Tariel Qvinia\u015fvili (G\u00fcrc\u00fcstan), Oles \u015eev\u00e7enko (Ukrayna), Diana Bido\u00e7ko (Ukrayna), Axyad \u0130diqov (Fransa), Paruyr Hayrikyan (Erm\u0259nistan), Valeri Buyval (Belarus), Alla Dudayeva (\u0130sve\u00e7), Mariu\u015f Patey (Pol\u015fa) v\u0259 \u0130lmi Umerov (Ukrayna) imzalay\u0131blar.<\/p>\n<p>B\u0259yanatda deyilir:<\/p>\n<p>&#8220;80 il \u0259vv\u0259l, 1944-c\u00fc il may\u0131n 18-d\u0259 SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin 11 may 1944-c\u00fc il tarixli GOKO-5859 sayl\u0131 F\u0259rman\u0131 il\u0259 Kr\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcn yerli \u0259halisi, Kr\u0131m tatarlar\u0131, fa\u015fist i\u015f\u011falm\u0131lar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ittiham\u0131 il\u0259 cavan-qoca dem\u0259d\u0259n zorla \u00f6z yurdlar\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131.\u00a0 Bu cinay\u0259t \u0259m\u0259li n\u0259tic\u0259sind\u0259 Kr\u0131m tatarlar\u0131 \u0259halisinin 46,2 faizini itirib.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z 1989-cu ilin noyabr\u0131nda Sovet h\u00f6kum\u0259ti bu F\u0259rman\u0131n qeyri-qanuni oldu\u011funu elan ed\u0259r\u0259k, onu l\u0259\u011fv etdi.<\/p>\n<p>SSR\u0130-nin Kr\u0131m\u0131n yerli \u0259halisi olan Kr\u0131m tatarlar\u0131na qar\u015f\u0131 cinay\u0259ti 2014-c\u00fc ilin fevral\u0131nda SSR\u0130-nin varisi olan indiki Rusiya Federasiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n davam etdirildi. Rusiya yar\u0131madada ya\u015fayan ruslar\u0131 qorumaq b\u0259han\u0259si il\u0259 Kr\u0131m\u0131 ilhaq etdi, bununla da Kr\u0131m tatarlar\u0131na qar\u015f\u0131 cinay\u0259tl\u0259rin yeni dal\u011fas\u0131na r\u0259vac verildi.<\/p>\n<p>Qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tin bu t\u0259cav\u00fcz akt\u0131 Kr\u0131m tatarlar\u0131n\u0131n q\u0259z\u0259b etiraz\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Buna cavab olaraq, t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259nin c\u0259za orqanlar\u0131 f\u0259aallar\u0131 t\u0259qib etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar: onlarla Kr\u0131m tatar v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 o\u011furland\u0131, b\u0259zil\u0259rinin meyitl\u0259ri i\u015fg\u0259nc\u0259 izl\u0259ri il\u0259 tap\u0131ld\u0131, dig\u0259rl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hesab olunur; on minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fa qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z cinay\u0259t v\u0259 inzibati i\u015fl\u0259r a\u00e7\u0131ld\u0131; y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan uzun m\u00fcdd\u0259t\u0259 (20 il\u0259d\u0259k) azadl\u0131qdan m\u0259hrum edildi; on minl\u0259rl\u0259 ail\u0259 cinay\u0259t t\u0259qibind\u0259n qa\u00e7ma\u011fa m\u0259cbur oldu&#8221;.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dd\u0259 daha sonra deyilir ki, Kr\u0131mda arzuolunmaz ssenarinin inki\u015faf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin imkanlar\u0131 daxilind\u0259dir: &#8220;Kr\u0131m\u0131n tatar xalq\u0131n\u0131n ata-baba \u0259razisi kimi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131 i\u015f\u011fal problemini aktualla\u015fd\u0131rar v\u0259 yerli \u0259halinin m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin s\u0259f\u0259rb\u0259r edilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olard\u0131. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u201cKr\u0131m &#8211; Ukraynan\u0131n Kr\u0131m tatar xalq\u0131n\u0131nd\u0131r!\u201d formulu beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan ciddi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259rdi. Bu formula Ukraynan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn qarant\u0131 rolunu oynaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>Allah\u0131n izni v\u0259 birg\u0259 s\u0259yimizl\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131q v\u0259 Ukraynan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik!<\/p>\n<p>Ukraynaya v\u0259 onun Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 e\u015fq olsun!<\/p>\n<p>18 may 2024-c\u00fc il&#8221;<\/p>\n<p><strong>&#8220;Var\u015fava 90&#8243;kordinasiya m\u0259rk\u0259zi\u00a0 &#8211; H\u0259mr\u0259ylik Qrupu&#8221; <\/strong><\/p>\n<p><strong>Ke\u00e7mi\u015f Sovet blokunun antikomunist xadiml\u0259ri: <\/strong><\/p>\n<p><strong>Janina Jadviqa Xmelyovska (Pol\u015fa), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Sinaver Kad\u0131rov (Ukrayna), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Pyotr Xlebovi\u00e7 (Pol\u015fa), Qenovayte \u015eakalene (Litva), <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130sa Q\u0259mb\u0259r (Az\u0259rbaycan), Arif Hac\u0131l\u0131 (Az\u0259rbaycan), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Leonardas Vilkas (Litva), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Vardan Arutyunyan (Erm\u0259nistan), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Tariel Qvinia\u015fvili (G\u00fcrc\u00fcstan), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Oles \u015eev\u00e7enko (Ukrayna), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Diana Bido\u00e7ko (Ukrayna), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Axyad \u0130diqov (Fransa), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Paruyr Hayrikyan (Erm\u0259nistan), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Valeri Buyval (Belarus), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Alla Dudayeva (\u0130sve\u00e7), <\/strong><\/p>\n<p><strong>Mariu\u015f Patey (Pol\u015fa) <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130lmi Umerov (Ukrayna).<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u0259yanat Ukrayna, polyak v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 yay\u0131mlan\u0131b.<\/p>\n<p>Basta<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Var\u015fava 90&#8243;kordinasiya m\u0259rk\u0259zi\u00a0 &#8211; H\u0259mr\u0259ylik Qrupu&#8221; Kr\u0131m tatar xalq\u0131na qar\u015f\u0131\u00a0 soyq\u0131r\u0131m\u0131n 80 illiyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u0259yanat q\u0259bul edib. B\u0259yanat\u0131 ke\u00e7mi\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21178,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,36],"tags":[],"class_list":["post-21175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240522-WA0004.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21175"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21179,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21175\/revisions\/21179"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}