{"id":21898,"date":"2024-10-05T12:54:39","date_gmt":"2024-10-05T09:54:39","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=21898"},"modified":"2024-10-05T12:55:29","modified_gmt":"2024-10-05T09:55:29","slug":"putin-t%c9%99las-icind%c9%99-britaniya-m%c9%99tbuati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/arxivl\u0259r\/21898","title":{"rendered":"Putin t\u0259la\u015f i\u00e7ind\u0259 &#8211; Britaniya m\u0259tbuat\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Panikaya d\u00fc\u015f\u0259n Putin Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259nin Rusiyaya artan t\u0259zyiqi fonunda \u201csovet t\u0259rzi da\u011f\u0131lma\u201ddan qorxur<\/strong><\/p>\n<p>Bu ba\u015fl\u0131q alt\u0131nda Britaniyan\u0131n Express q\u0259zeti Vladimir Putinin iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etdiyini bildirir. Bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, haz\u0131rda Rusiyan\u0131n Ukraynadak\u0131 davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259nin t\u0259zyiqi alt\u0131nda m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan v\u0259ziyy\u0259ti xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0259rb r\u0259smil\u0259rinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya prezidenti m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259rini art\u0131rma\u011fa m\u0259cbur qald\u0131\u011f\u0131 halda, sosial xidm\u0259tl\u0259ri ixtisar etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir v\u0259 bu, sonu g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin maliyy\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131na dair \u00fcmidl\u0259r\u0259 baxmayaraq, Ukraynan\u0131n \u015f\u0259rqind\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin davam ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Bu h\u0259ft\u0259 Rusiya qo\u015funlar\u0131 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli Vuhledar \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi, Ukrayna is\u0259 Rusiyan\u0131n Kursk b\u00f6lg\u0259sind\u0259 q\u0259fil h\u00fccumlara ba\u015flad\u0131. Lakin m\u00fcharib\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u0259rginlik Rusiyan\u0131n iqtisadi q\u0259rarlar\u0131nda daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Son vaxtlar Rusiya M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 faiz d\u0259r\u0259c\u0259sini 19 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131rd\u0131. Bu add\u0131m Q\u0259rb sanksiyalar\u0131 v\u0259 kritik sektorlarda i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, b\u00fcdc\u0259 layih\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Moskva 2025-ci ild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259rini d\u00f6rdd\u0259bir art\u0131raraq \u00dcDM-in 6,3 faizin\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r \u2014 bu, Soyuq M\u00fcharib\u0259d\u0259n b\u0259ri \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259dir.<\/p>\n<p>Bunun \u0259ksin\u0259 olaraq, Rusiya h\u00f6kum\u0259ti sosial xidm\u0259tl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n pensiyalar\u0131 t\u0259xmin\u0259n 15 faiz ixtisar edir.<\/p>\n<p>\u201cPutin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259zyiq alt\u0131nda oldu\u011funu bilir\u201d, \u2014 dey\u0259 bir Q\u0259rb r\u0259smisi qeyd edib v\u0259 haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan iqtisadi g\u0259rginliyi \u0259ks etdirdiyini \u0259lav\u0259 edib. O qeyd edib ki, \u201cPutin M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n r\u0259hb\u0259rinin m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rini diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yir, \u00e7\u00fcnki bu m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rin SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131na nec\u0259 t\u0259sir etdiyini yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p>Lakin o, x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib: \u201cM\u0259n yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qa\u00e7\u0131lmaz maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rm\u0131ram, amma iqtisadi v\u0259 siyasi t\u0259zyiql\u0259r 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r daha da artacaq\u201d.<\/p>\n<p>G\u0259rginliyin artmas\u0131na \u0259lav\u0259 olaraq, Putin iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tin daha da pisl\u0259\u015f\u0259c\u0259yind\u0259n narahat oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259f\u0259rb\u0259rliyi uzatmaq ist\u0259mir ki, bu da t\u0259xmin\u0259n Rusiyan\u0131n h\u0259r g\u00fcn 1200 h\u0259rb\u00e7isini itirm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p>AB\u015e r\u0259smil\u0259ri Rusiyan\u0131n iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tinin h\u0259l\u0259 d\u0259 qeyri-sabit oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131blar, lakin yax\u0131n zamanda ba\u015f ver\u0259c\u0259k maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rmaqdan \u00e7\u0259kiniyibl\u0259r.<\/p>\n<p>2025-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rinin 13,5 trilyon rubla (\u00a3110,5 milyard funt sterlinq) \u00e7ataca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu da sosial ehtiyaclara ayr\u0131lan v\u0259saitin iki d\u0259f\u0259 \u00e7ox olmas\u0131 dem\u0259kdir, \u2014 Al Jazeera x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>M\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259ri \u00fcmumi b\u00fcdc\u0259nin 32 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k \u2014 bu r\u0259q\u0259m sonuncu d\u0259f\u0259 SSR\u0130-nin baha ba\u015fa g\u0259l\u0259n \u018ffqan\u0131stan m\u00fcharib\u0259si apard\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Rusiya Maliyy\u0259 Nazirliyi \u0259lav\u0259 edib ki, art\u0131r\u0131lan v\u0259sait ordunun silahland\u0131r\u0131lmas\u0131na, h\u0259rb\u00e7il\u0259rin maa\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bununla m\u00fcqayis\u0259d\u0259, pensiyalar v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 d\u0259 daxil olmaqla sosial xidm\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan v\u0259sait ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azald\u0131l\u0131r. Bu add\u0131m\u0131n \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131 v\u0259 adi rusiyal\u0131lar\u0131n iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin \u0259sas y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7\u0259km\u0259si ehtimal\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u201cPutinin m\u00fcharib\u0259y\u0259 olan riski, maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, prezidentin iqtisadi qeyri-sabitliyin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259rind\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir,\u201d \u2014 dey\u0259 Moskva Karnegi M\u0259rk\u0259zind\u0259n bir analitik qeyd edib.<\/p>\n<p>Buna \u0259lav\u0259 olaraq, neft v\u0259 qaz g\u0259lirl\u0259ri \u2014 uzun m\u00fcdd\u0259t Rusiya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259yat m\u0259nb\u0259yi olan \u2014 n\u00f6vb\u0259ti iki ild\u0259 daha da azalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Maliyy\u0259 naziri Anton Siluanov qeyd edib ki, \u00f6lk\u0259 neft v\u0259 qazdan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259dric\u0259n azald\u0131r, lakin bu ke\u00e7id yeni iqtisadi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Kreml m\u00fcharib\u0259 s\u0259yl\u0259rin\u0259 resurslar\u0131 y\u00f6n\u0259ltm\u0259kl\u0259, 2024 v\u0259 2025-ci ill\u0259rd\u0259 b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin artaca\u011f\u0131 v\u0259 Rusiyan\u0131 getdikc\u0259 daha h\u0259ssas v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>B\u0259zi analitikl\u0259r \u00f6lk\u0259nin h\u0259l\u0259lik t\u0259zyiq\u0259 tab g\u0259tir\u0259 bil\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131rlar, lakin onlar x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirl\u0259r ki, Putinin h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259ri sosial sabitliyin hesab\u0131na art\u0131rma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015f diqq\u0259ti, Sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn sonlar\u0131na xas olan ictimai naraz\u0131l\u0131q v\u0259 iqtisadi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u0259 b\u0259nz\u0259r bir v\u0259ziyy\u0259t yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi perspektiv getdikc\u0259 daha qaranl\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin sonu h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Bir \u00e7oxlar\u0131 Putinin m\u00fcharib\u0259 v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259rcl\u0259rini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131n Rusiyan\u0131 Sovet \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 eyni yola apar\u0131b-aparmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sual edirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cPutin \u00f6lk\u0259sini b\u0259nz\u0259r bir taley\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259 bil\u0259r,\u201d \u2014 dey\u0259 bir Q\u0259rb m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7isi qeyd edib. \u201cSovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lma kabusu Kremlin \u00fcz\u0259rind\u0259 dola\u015f\u0131r.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Panikaya d\u00fc\u015f\u0259n Putin Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259nin Rusiyaya artan t\u0259zyiqi fonunda \u201csovet t\u0259rzi da\u011f\u0131lma\u201ddan qorxur Bu ba\u015fl\u0131q alt\u0131nda Britaniyan\u0131n Express q\u0259zeti Vladimir<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5354,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[32,29],"tags":[],"class_list":["post-21898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-manset"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/FB_IMG_1610671259533.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21898"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21899,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21898\/revisions\/21899"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}