{"id":22038,"date":"2024-10-30T06:39:37","date_gmt":"2024-10-30T03:39:37","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=22038"},"modified":"2024-10-30T06:40:44","modified_gmt":"2024-10-30T03:40:44","slug":"briks-2024-planlarin-puc-oldugu-toplanti-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=22038","title":{"rendered":"BR\u0130KS 2024: niyy\u0259tl\u0259rin bo\u015fa \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131 &#8211; T\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Rusiyan\u0131n Kazan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n BR\u0130CS zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 yekunla\u015fd\u0131. A\u00e7\u0131q v\u0259 d\u00fcr\u00fcst bunu dem\u0259k olar ki, n\u0259tic\u0259 \u00fczr\u0259 sammit, \u00f6nc\u0259d\u0259n reklam edil\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri verm\u0259di, yaln\u0131z k\u0259miyy\u0259t, i\u015ftirak\u00e7\u0131 say\u0131 xaric. X\u00fcsus\u0259n, Rusiya, Putinin BR\u0130KS \u0259traf\u0131 planlar\u0131 al\u0131nmad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>\u25aa\ufe0fBMT-nin ba\u015f katibi A. Quterre\u015fin i\u015ftirak v\u0259 b\u0259yanat\u0131 BR\u0130KS-i BMT qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259, onu yaln\u0131z iqtisadi, birlik kimi g\u00f6rm\u0259, \u00fczvl\u0259rini is\u0259, s\u00fclh\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rma v\u0259 m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rma y\u00f6nd\u0259 etm\u0259si, BR\u0130KS-i siyasi q\u00fctb, h\u0259rbi g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi kimi g\u00f6rm\u0259 niyy\u0259tlil\u0259r\u0259 bir &#8220;\u015fapalaq&#8221; oldu. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u0259sas BMT t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 Q\u0259rb, Quterre\u015fin i\u015ftirak\u0131na m\u0259qs\u0259dli mane olmam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>\u25aa\ufe0fSammitd\u0259 yeni beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259ni\u015f sistemi yaran\u0131\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. V\u0259 BR\u0130CS-in vahid valyutas\u0131n\u0131n yarad\u0131l\u0131b onun dollara alternativ olmas\u0131 kimi Rusiyan\u0131n t\u0259klifi ke\u00e7m\u0259di. Qurum \u00fczvl\u0259ri-d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ticar\u0259tl\u0259rinin 80- 90 faizini dollar v\u0259 dig\u0259r Avropa valyutalar\u0131 il\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u25aa\ufe0fQ\u0259rbin Rusiyaya qoydu\u011fu sanksiyalara \u0259ks add\u0131m v\u0259 planlar bar\u0259d\u0259 d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul edil\u0259 bilm\u0259di. BR\u0130KS-in \u00fczvl\u0259ri h\u0259l\u0259, Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalara davaml\u0131 \u0259m\u0259l edir. BR\u0130KS-i Q\u0259rb\u0259 qar\u015f\u0131 iqtisadi alternativ kimi Putinin t\u0259\u015fviqi is\u0259, sammitd\u0259 g\u00fcl\u00fcnc do\u011furdu, yer-g\u00f6y f\u0259rqli. \u00dczv b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r Q\u0259rbl\u0259 yax\u0131n iqtisadi \u0259laq\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u25aa\ufe0fSiyasi bax\u0131mdan, Rusiyan\u0131n, Putinin BR\u0130KS \u00f6lk\u0259l\u0259rini toparlay\u0131b Q\u0259rb\u0259 v\u0259 NATO-ya qar\u015f\u0131 siyasi-h\u0259rbi g\u00fcc yaratmaq plan\u0131n\u0131 da Sammit he\u00e7\u0259 d\u00f6nd\u0259rdi. Q\u0259rbl\u0259 ciddi h\u0259yati \u0259laq\u0259l\u0259ri olan g\u00fccl\u00fc \u00fczvl\u0259r: Braziliya, Hindistan, CAR, S\u0259udiy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Rusiya-\u00c7inin bu t\u0259\u015fviqini v\u0259 \u0259slind\u0259 strateji vacib ist\u0259yini q\u0259bul etm\u0259di.<\/p>\n<p>\u25aa\ufe0fSammit BR\u0130KS-in t\u0259\u015fkilati bax\u0131mdan da yekdil v\u0259 fundamental olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi. Putinin, BR\u0130KS-\u0259 \u00fczv olaca\u011f\u0131 il\u0259 \u00e7ox \u00fcmidli edib, quruma t\u0259\u015fviq etdiyi v\u0259 buna arxay\u0131n olub, \u00fczvl\u00fcy\u0259 r\u0259smi m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n T\u00fcrkiy\u0259ni, Putinin xeyli s\u0259yl\u0259rin\u0259 baxmayaraq quruma q\u0259bul etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fczvl\u0259rd\u0259n yekdil raz\u0131l\u0131q al\u0131na bilm\u0259di. V\u0259 T. \u018frdo\u011fan da sammiti p\u0259rt v\u0259 s\u0259rt ac\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 naraz\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259rk etdi.<\/p>\n<p>\u25aa\ufe0f13 yeni d\u00f6vl\u0259t\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, \u018flc\u0259zair, Kuba, Boliviya, Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan, Belarus, \u0130ndoneziya, Malayziya, Nigeriya, Tayland, Vyetnam, Uqandaya yaln\u0131z t\u0259r\u0259fda\u015f statusu verildi. \u00dczvl\u00fcy\u0259 q\u0259bul \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n Az\u0259rbaycana he\u00e7, o da verilm\u0259di. V\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 b\u0259lk\u0259, g\u0259r\u0259k bu statusdan da imtina ed\u0259ydi. Qazaxstansa, \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n \u00fczvl\u00fckd\u0259n imtina etmi\u015fdi. Yaln\u0131z t\u0259r\u0259fda\u015f statusunda raz\u0131 oldu. Deyilir ki, Az\u0259rbaycan \u00fczvl\u00fcy\u0259 q\u0259bul edilm\u0259 ba\u015f tutmay\u0131nca, t\u0259r\u0131fda\u015fl\u0131qdan imtina edib.<\/p>\n<p>\u25aa\ufe0fSammit g\u00f6st\u0259rdi ki, Putinin ambisiyalar\u0131na baxmayaraq, BR\u0130KS biri-birisin\u0259 \u00f6z qurulu\u015fu, sistemi, ideya v\u0259 siyasi y\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259sla yax\u0131n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ittifaq birliyi, bloku deyil v\u0259 ola da bilm\u0259z. Bu c\u00fcr qurumu n\u0259inki NATO, G-7, he\u00e7 ke\u00e7mi\u015f Var\u015fava Pakt\u0131, ya MDB, KTMT il\u0259 bel\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olmaz, strateji birlik mislind\u0259.<\/p>\n<p>\u25aa\ufe0fSammit onu da g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan da \u00f6z \u0259vv\u0259lki, neytral, qar\u0131\u015fmamaq m\u00f6vqeyind\u0259 qalsa, ba\u015f\u0131alovlu oyunlar\u0131n i\u00e7ind\u0259ki Rusiyaya \u00fcmidli, arxay\u0131n olub meyll\u0131nm\u0259s\u0259 yax\u015f\u0131 olard\u0131. N\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 C\u0259nubi v\u0259 \u015eimali Koreya, AFR v\u0259 ADR, Yaponiya v\u0259 Kuban\u0131n f\u0259rqi g\u00f6z\u0259 al\u0131n\u0131b, Q\u0259rb, Avropa il\u0259 m\u00fcnasib\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fsa yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, V. Putinin 2006-c\u0131 ild\u0259 sad\u0259c\u0259 iqtisadi birlik \u00fc\u00e7\u00fcn 5 \u00f6lk\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 qurulmu\u015f BR\u0130KS-d\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, onu geni\u015fl\u0259ndirib d\u00fcnya g\u00fcc\u00fcn\u0259 \u00e7evirib d\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 onun ba\u015f komandan\u0131 etm\u0259 c\u0259hdini bu sammit bo\u015f x\u0259yal kimi a\u00e7\u0131b ortaya qoydu. \u018fvv\u0259la, ortaya bir ciddi iqtisadi, siyasi q\u0259rar qoya bilm\u0259y\u0259n, xeyli f\u0259rqli, r\u0259ngar\u0259ng maraq v\u0259 bax\u0131\u015fl\u0131 v\u0259 h\u0259tta aralar\u0131nda sava\u015f d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcbahis\u0259li \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 yekdil ittifaq, blok yaran\u0131\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u0259 bilm\u0259zdi.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, Putin bunu anlamal\u0131d\u0131r ki, iqtisadi v\u0259 sosial durumu pis g\u00fcnd\u0259 olmaqla bu, BR\u0130KS \u00fczvl\u0259rinin \u00e7oxundan geri qalan Rusiya el\u0259 bu BR\u0130KS-in i\u00e7ind\u0259 z\u0259if potensialla bas\u0131l\u0131b, z\u0259if g\u00fcnd\u0259 t\u0259drici \u0259riy\u0259c\u0259k. N\u00fcv\u0259 silah\u0131, qo\u00e7uluq, hay-k\u00fcy il\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z \u0259traf\u0131nda g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi qurulamaz! Bu ax\u0131, hans\u0131sa, &#8220;banda&#8221;, deyil, \u00f6z milyonlar, h\u0259tta milyardla v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259sul, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin birliyidir!<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131 \u0130lqar Altay\u0131n feysbuk s\u0259hif\u0259sind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Rusiyan\u0131n Kazan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n BR\u0130CS zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 yekunla\u015fd\u0131. A\u00e7\u0131q v\u0259 d\u00fcr\u00fcst bunu dem\u0259k olar ki, n\u0259tic\u0259 \u00fczr\u0259 sammit, \u00f6nc\u0259d\u0259n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22039,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[32,29],"tags":[],"class_list":["post-22038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-manset"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/zXaxhH3GepivHu9NcgraZtjAbjL8ixOl.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22038"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22042,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22038\/revisions\/22042"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}