{"id":23185,"date":"2025-03-26T22:40:20","date_gmt":"2025-03-26T19:40:20","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=23185"},"modified":"2025-03-26T22:43:15","modified_gmt":"2025-03-26T19:43:15","slug":"13-yasinda-bir-qizin-ana-olmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=23185","title":{"rendered":"Azya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131n ana olmas\u0131nda ail\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin g\u00fcnah\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">S\u00f6zs\u00fcz ki, 13 ya\u015f\u0131nda bir q\u0131z\u0131n ana olmas\u0131 hadis\u0259sind\u0259 ail\u0259nin m\u0259suliyy\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t ail\u0259nin m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131ndan qaynaqlan\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"> Ail\u0259nin g\u00fcnah\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 aspektl\u0259rd\u0259 t\u0259hlil oluna bil\u0259r:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">-Ail\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n fiziki v\u0259 emosional t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259li v\u0259 onun h\u0259yat\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259lidir. Valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n\u0131n kiml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 oldu\u011funu, harada oldu\u011funu v\u0259 n\u0259 etdiyini bilm\u0259lidir. Bu n\u0259zar\u0259tin olmamas\u0131, u\u015faqlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u00fchitl\u0259r\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarada bil\u0259r ki, ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259d\u0259 buna \u015fahid olduq.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">-Ail\u0259 u\u015fa\u011fa cinsi t\u0259rbiy\u0259 v\u0259 h\u0259yat bilikl\u0259rini nec\u0259 m\u00fcmk\u00fcns\u0259, qavarayaca\u011f\u0131 formada verm\u0259lidir. \u018fg\u0259r valideynl\u0259r bu m\u00f6vzuda a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015fm\u0131r v\u0259 u\u015faqlar\u0131 riskl\u0259r bar\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirmirs\u0259, bu, onlar\u0131n yanl\u0131\u015f q\u0259rarlar verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">-Q\u0131z u\u015faqlar\u0131n\u0131n t\u0259hsild\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 erk\u0259n ya\u015fda evlilikl\u0259r\u0259 t\u0259\u015fviq olunmas\u0131 ail\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259suliyy\u0259tsiz bir yana\u015fma say\u0131l\u0131r. T\u0259hsilin prioritet olmamas\u0131, u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 q\u0259rar verm\u0259k qabiliyy\u0259tl\u0259rini m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ail\u0259 daxilind\u0259 zorak\u0131l\u0131q, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q t\u0259zyiq, sevgi v\u0259 ya d\u0259st\u0259yin \u00e7at\u0131\u015fmamas\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 inams\u0131zl\u0131q ya\u015famas\u0131na v\u0259 yanl\u0131\u015f add\u0131mlar atmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u018fg\u0259r ail\u0259d\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi d\u00fczg\u00fcn qurulmay\u0131bsa, u\u015faqlar\u0131n h\u0259yatlar\u0131nda sa\u011flam davran\u0131\u015flar \u00f6yr\u0259nm\u0259si \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bu bax\u0131mdan erk\u0259n ya\u015fda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 ya riskli davran\u0131\u015flara \u015f\u0259rait yaradan m\u00fchit ail\u0259nin g\u00fcnah\u0131 ola bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ail\u0259nin rolunu g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k olar?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">1. Valideynl\u0259r maarifl\u0259ndirilm\u0259li v\u0259 d\u00fczg\u00fcn valideynlik metodlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">2. U\u015faqlarla a\u00e7\u0131q v\u0259 dostyana m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurulmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">3. Valideynl\u0259r t\u0259hsil v\u0259 h\u0259yat bilikl\u0259rini \u00f6n plana \u00e7\u0131xarmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">4. Valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131na sevgi, d\u0259st\u0259k v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik hissini verm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ail\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n ilk t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 m\u00fchitidir. Onlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tsizliyi u\u015faqlar\u0131n h\u0259yat\u0131na ciddi t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ail\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck y\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 c\u0259miyy\u0259t v\u0259 sosial m\u00fchitin d\u0259 rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">C\u0259miyy\u0259td\u0259 t\u0259hsil v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin z\u0259if olmas\u0131, erk\u0259n nikahlar\u0131n v\u0259 ya zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131 bel\u0259 hallar\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 v\u0259 \u00f6zl\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmamas\u0131 da bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259sas faktorlardan biridir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015f v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li m\u00f6vzu olsa da \u0259sas faktorlardan biri d\u0259 h\u00fcquqsuzluqdur. Baxaq g\u00f6r\u0259k h\u00fcquqi sistem v\u0259 qanunlar q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n normal v\u0259t\u0259nda\u015f kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 hans\u0131 rolu oynaya bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">-Erk\u0259n nikahlar v\u0259 cinsi zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131na qar\u015f\u0131 s\u0259rt qanunlar m\u00f6vcud olmal\u0131d\u0131r. Bu qanunlar\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259m\u0259si v\u0259 ya z\u0259if i\u015fl\u0259m\u0259si bu probleml\u0259ri d\u0259rinl\u0259\u015fdirir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u018fg\u0259r bu v\u0259ziyy\u0259t zorak\u0131l\u0131q v\u0259 ya istismar n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131bsa, birba\u015fa g\u00fcnahkar h\u0259min cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259d\u0259n \u015f\u0259xs v\u0259 ya \u015f\u0259xsl\u0259rdir. Onlar qanun qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Halbuki A\u011fcab\u0259did\u0259 ba\u015f ver\u0259n 13 ya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n keysind\u0259 23 ya\u015fl\u0131 ki\u015fi cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb olunmay\u0131b, azadl\u0131\u011fa burax\u0131l\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259r k\u0259sin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n rol var. Bu, yaln\u0131z f\u0259rdi m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, \u00fcmumi bir sosial problem olaraq h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Qanunsuzluq varsa t\u0259l\u0259b olunmal\u0131, bu kimi neqativ hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">13 ya\u015f\u0131nda bir q\u0131z\u0131n ana olmas\u0131 kimi hallarda h\u00f6kum\u0259tin rolu h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. H\u00f6kum\u0259t bu c\u00fcr hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 u\u015faqlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m qanunvericilik, h\u0259m d\u0259 icraedici s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">H\u00f6kum\u0259t bu probleml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 kompleks yana\u015fma t\u0259tbiq etm\u0259lidir. Bu yana\u015fma h\u0259m preventiv t\u0259dbirl\u0259ri (m\u0259s\u0259l\u0259n, maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 qanunlar), h\u0259m d\u0259 reaktiv t\u0259dbirl\u0259ri (qanunun icras\u0131 v\u0259 yard\u0131m mexanizml\u0259ri) \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir. H\u00f6kum\u0259t c\u0259miyy\u0259td\u0259 bel\u0259 hallar\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 tamamil\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259sul t\u0259r\u0259fdir.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n Gender Komissiyas\u0131 <\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n Qad\u0131nlar Birliyi<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6zs\u00fcz ki, 13 ya\u015f\u0131nda bir q\u0131z\u0131n ana olmas\u0131 hadis\u0259sind\u0259 ail\u0259nin m\u0259suliyy\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t ail\u0259nin m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131ndan qaynaqlan\u0131r. Ail\u0259nin<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23186,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[29,35],"tags":[],"class_list":["post-23185","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-olke"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/FB_IMG_1743017703541.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23185","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23185"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23185\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23185"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23185"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23185"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}