{"id":24617,"date":"2025-10-29T16:15:03","date_gmt":"2025-10-29T13:15:03","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=24617"},"modified":"2025-10-30T07:53:28","modified_gmt":"2025-10-30T04:53:28","slug":"bir-mu%c9%99llim-bir-sagird-t%c9%99hsil-sisteminin-perspektivl%c9%99ri-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=24617","title":{"rendered":"\u201cBir m\u00fc\u0259llim \u2013 bir \u015fagird\u201d t\u0259hsil sisteminin perspektivl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Bir m\u00fc\u0259llim \u2013 bir \u015fagird: f\u0259rdi t\u0259hsil sisteminin tarixi, \u015e\u0259rq \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fcasir perspektivl\u0259r<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">F\u0259rdi t\u0259hsil \u2013 m\u00fc\u0259lliml\u0259 \u015fagird aras\u0131nda birba\u015fa v\u0259 f\u0259rdil\u0259\u015fdirilmi\u015f \u00f6yr\u0259nm\u0259 m\u00fcnasib\u0259tidir. Bu model insan potensial\u0131n\u0131n tam a\u00e7\u0131lmas\u0131na, \u015f\u0259xsiyy\u0259t y\u00f6n\u00fcml\u00fc t\u0259dris\u0259 v\u0259 f\u0259rdi maraqlar\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131na \u0259saslan\u0131r. Tarix boyu m\u00fcxt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bu sistem f\u0259rqli formalarda t\u0259tbiq olunub \u2013 Q\u0259rbd\u0259 \u201ctutor\u201d v\u0259 \u201cmentor\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131, \u015e\u0259rqd\u0259 is\u0259 \u201custad\u2013\u015fagird\u201d \u0259n\u0259n\u0259si \u015f\u0259klind\u0259 formala\u015f\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Q\u0259rb modell\u0259ri<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Q\u0259rb t\u0259hsilind\u0259 f\u0259rdi t\u0259lim formas\u0131 \u0259sas\u0259n \u201ctutor\u201d sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu sistemd\u0259 m\u00fc\u0259llim bir v\u0259 ya azsayl\u0131 \u015fagirdl\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k onlar\u0131n bilik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 uy\u011fun f\u0259rdi t\u0259dris plan\u0131 t\u0259rtib edir. X\u00fcsusil\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 18\u201319-cu \u0259srl\u0259rd\u0259 \u201chome tutoring\u201d geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 f\u0259rdi t\u0259hsil konsepsiyas\u0131 \u201cpersonalized learning\u2019 adlan\u0131r v\u0259 texnologiyan\u0131n imkanlar\u0131 il\u0259 daha geni\u015f t\u0259tbiq olunur.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">M\u0259s\u0259l\u0259n, Finlandiya, Kanada v\u0259 AB\u015e kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259rdi t\u0259lim strategiyalar\u0131 \u015fagirdin \u00f6z tempin\u0259, \u00f6yr\u0259nm\u0259 t\u0259rzin\u0259 v\u0259 maraqlar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu yana\u015fma XXI \u0259srin t\u0259hsil trendl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015e\u0259rqd\u0259 f\u0259rdi t\u0259hsil: Ustad\u2013\u015fagird \u0259n\u0259n\u0259si<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u015e\u0259rqd\u0259 f\u0259rdi t\u0259hsilin formas\u0131 \u201custad\u2013\u015fagird\u201d \u0259n\u0259n\u0259si il\u0259 t\u0259msil olunur. Bu sistem t\u0259kc\u0259 bilik \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi yeti\u015fm\u0259 modelidir. Ustad\u0131n rolu h\u0259m m\u00fc\u0259llim, h\u0259m m\u0259n\u0259vi r\u0259hb\u0259r, h\u0259m d\u0259 s\u0259n\u0259t \u00f6yr\u0259dicisidir. Bu model x\u00fcsusil\u0259 \u0130slam m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, Orta Asiya v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259hsil sisteml\u0259rind\u0259 d\u0259rin k\u00f6kl\u0259r\u0259 malikdir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Sufilik m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 \u201cm\u00fcr\u015fid\u2013m\u00fcrid\u201d m\u00fcnasib\u0259ti insan\u0131n m\u0259n\u0259vi kamillik yolunda inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min edirdi. Elm sah\u0259sind\u0259 is\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259 m\u0259\u015fhur filosof v\u0259 aliml\u0259rin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b. Nizami G\u0259nc\u0259vi, F\u0259rabi, \u0130bn Sina, N\u0259sir\u0259ddin Tusi kimi b\u00f6y\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ustadlar\u0131ndan ald\u0131qlar\u0131 elmi miras\u0131 inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259r yaratm\u0131\u015flar.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ustad\u2013\u015fagird \u0259n\u0259n\u0259sinin s\u0259n\u0259td\u0259 t\u0259zah\u00fcr\u00fc<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Az\u0259rbaycan\u0131n a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259ti bu modelin canl\u0131 n\u00fcmun\u0259sidir. Ustad a\u015f\u0131qlar g\u0259nc istedadlar\u0131 \u00f6z yanlar\u0131nda saxlayar, onlara saz \u00e7alma\u011f\u0131, dastan s\u00f6yl\u0259m\u0259yi, ustadnam\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259d\u0259rdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, s\u0259n\u0259t bir m\u0259kt\u0259b \u015f\u0259klind\u0259 n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc. A\u011f a\u015f\u0131q, A\u015f\u0131q Al\u0131, A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r, A\u015f\u0131q H\u00fcseyn Bozalqanl\u0131, A\u015f\u0131q \u015e\u0259m\u015fir kimi s\u0259n\u0259tkarlar ustad silsil\u0259si il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015flar. UNESCO-nun 2009-cu ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259ti\u201dni qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil etm\u0259si d\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini t\u0259sdiql\u0259yir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 ustadl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259sinin davam\u0131<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bug\u00fcnk\u00fc t\u0259hsil sistemind\u0259 \u201custad\u2013\u015fagird\u201d modelinin mahiyy\u0259ti \u201cmentorluq\u201d, \u201ckou\u00e7inq\u201d v\u0259 \u201cf\u0259rdi inki\u015faf proqramlar\u0131\u201d formas\u0131nda yenid\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. M\u00fc\u0259lliml\u0259r yaln\u0131z bilik \u00f6t\u00fcr\u0259n deyil, h\u0259m d\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7i v\u0259 motivator kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Bu modelin t\u0259tbiqi x\u00fcsusil\u0259 istedadl\u0131 \u015fagirdl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda v\u0259 pe\u015f\u0259 t\u0259hsili sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259r.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">M\u00fcasir texnologiyalar f\u0259rdi t\u0259hsilin imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirib. R\u0259q\u0259msal platformalar vasit\u0259sil\u0259 m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagird aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259 qurulur, bu da klassik \u201custad\u2013\u015fagird\u201d m\u00fcnasib\u0259tinin m\u00fcasir formas\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>N\u0259tic\u0259<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">H\u0259m Q\u0259rb, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rq \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259rdi t\u0259hsil sistemi insan potensial\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n ustad\u2013\u015fagird \u0259n\u0259n\u0259si bu bax\u0131mdan milli t\u0259hsil sistemimiz \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ngin \u00f6rn\u0259kl\u0259r t\u0259qdim edir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 f\u0259rdi t\u0259hsil modell\u0259rinin milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 sintezi m\u00fcasir t\u0259hsilin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri ola bil\u0259r. Bu istiqam\u0259td\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131m\u0131z m\u0259hsulu olan yaz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zl\u0259yin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Hiday\u0259t Allahverdi,<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>M\u00fcsavat Partiyas\u0131 T\u0259hsil Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir m\u00fc\u0259llim \u2013 bir \u015fagird: f\u0259rdi t\u0259hsil sisteminin tarixi, \u015e\u0259rq \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fcasir perspektivl\u0259r F\u0259rdi t\u0259hsil \u2013 m\u00fc\u0259lliml\u0259 \u015fagird aras\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24613,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,35],"tags":[],"class_list":["post-24617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-olk"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/nuzhen-repetitor-cover-in-out.m5uc1aj20lbb.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24618,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24617\/revisions\/24618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}