{"id":24836,"date":"2025-12-16T20:36:26","date_gmt":"2025-12-16T17:36:26","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=24836"},"modified":"2025-12-16T20:36:26","modified_gmt":"2025-12-16T17:36:26","slug":"boraltan-yalani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=24836","title":{"rendered":"Boraltan yalan\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cBoraltan faci\u0259si\u201d deyil\u0259n yalan hardan qaynaqlan\u0131r? T\u00fcrkiy\u0259nin arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri n\u0259 deyir?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Son ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanda \u201cBoraltan faci\u0259si\u201d ad\u0131 il\u0259 insanlar\u0131 sars\u0131dan v\u0259 siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 x\u00fcsusil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 r\u0259qibl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 istifad\u0259 edil\u0259n bir iddia var. Bu iddiaya g\u00f6r\u0259, guya 1945-c\u0131 ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259ti T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131nan 146 az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fchacir ziyal\u0131n\u0131 Sovetl\u0259r\u0259 t\u0259hvil verib v\u0259 onlar da d\u0259rhal s\u0259rh\u0259dd\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259nibl\u0259r v\u0259 bundan t\u0259sirl\u0259n\u0259n Re\u015fad adl\u0131 bir t\u00fcrk zabit t\u0259hvil-t\u0259slimi h\u0259yata ke\u00e7irdikd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcll\u0259l\u0259yib. Bu iddia x\u00fcsusil\u0259 R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda tez-tez s\u0259sl\u0259ndirilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Lakin hadis\u0259 bel\u0259 olmay\u0131b. Hadis\u0259 1951-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisind\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, ortaya faktlar, arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri qoyulub v\u0259 TBMM-nin stenoqramlar\u0131nda bu hekay\u0259nin tam f\u0259rqli oldu\u011fu da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">B\u0259s hadis\u0259 nec\u0259 ba\u015f verib?:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">II D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 bit\u0259r\u0259f d\u00f6vl\u0259t idi. M\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan h\u0259rbi \u015f\u0259xsl\u0259r T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015fd\u0131lar. T\u00fcrkiy\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa uy\u011fun olaraq bu \u015f\u0259xsl\u0259ri Yozqatda yarad\u0131lm\u0131\u015f internasiya d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 saxlay\u0131rd\u0131. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">(\u0130nternasiya \u2013 m\u00fcharib\u0259 v\u0259 ya f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir d\u00f6vl\u0259tin, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq s\u0259b\u0259bil\u0259, \u00f6z \u0259razisind\u0259 olan xarici d\u00f6vl\u0259t v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 (x\u00fcsus\u0259n h\u0259rbi \u015f\u0259xsl\u0259ri) m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131 olmadan, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlamas\u0131d\u0131r).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">23 fevral 1945-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Almaniya v\u0259 Yaponiyaya m\u00fcharib\u0259 elan etdikd\u0259n sonra, m\u00fctt\u0259fiq d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda olan SSR\u0130, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan h\u0259rbi m\u00fchacirl\u0259rin qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi m\u0259s\u0259l\u0259ni Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131. <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Nazirl\u0259r Kabinetinin iclas\u0131nda 1945-ci ilin may ay\u0131nda Nazirl\u0259r Kabinetinin 3\/2563 sayl\u0131 q\u0259rar\u0131 q\u0259bul edildi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu q\u0259rara \u0259sas\u0259n:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">&#8220;Yaln\u0131z h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 m\u0259nsub olan \u015f\u0259xsl\u0259r, yaln\u0131z m\u00fctekabiliyy\u0259t (qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131l\u0131q) \u015f\u0259rti il\u0259 t\u0259hvil veril\u0259 bil\u0259r.&#8221; Y\u0259ni, m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r bu q\u0259rara daxil deyildi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">R\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 237 sovet h\u0259rbi m\u00fchaciri vard\u0131. Onlardan 195 n\u0259f\u0259ri (m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rd\u0259n olan) 6 avqust 1945-ci ild\u0259 T\u0131hm\u0131s s\u0259rh\u0259d qap\u0131s\u0131ndan SSR\u0130-y\u0259 r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hvil verildi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bu t\u0259hvil-t\u0259slim zaman\u0131 SSR\u0130 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n t\u0259l\u0259b etdiyi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131l\u0131q prinsipin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259di. SSR\u0130-y\u0259 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f 1 zabit v\u0259 2 t\u00fcrk \u0259sg\u0259ri geri qaytarmad\u0131. Yalandan onlar haqda m\u0259lumat tapa bilm\u0259dikl\u0259rini bildirdi. Bundan sonra T\u00fcrkiy\u0259 qalan sovet h\u0259rbi m\u00fchacirl\u0259rinin qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 dayand\u0131rd\u0131. Yolda qa\u00e7anlar\u0131n geri verilm\u0259sind\u0259n d\u0259 imtina edildi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bundan sonra 1947-ci ild\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r, Daxili \u0130\u015fl\u0259r v\u0259 Milli M\u00fcdafi\u0259 nazirlikl\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t komissiya yarad\u0131ld\u0131. Hesabat Nazirl\u0259r Kabinetind\u0259 m\u00fczakir\u0259 olundu v\u0259 Yozqat d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si l\u0259\u011fv edildi. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qalmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li olanlar T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131na q\u0259bul edildi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">B\u0259s bu \u201cBoraltan Faci\u0259si\u201d s\u00f6z\u00fc haradan \u00e7\u0131x\u0131b?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">1951-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 olan Demokrat Partiyas\u0131n\u0131n Tekirda\u011f mill\u0259t v\u0259kili \u015eevket Mocan m\u0259s\u0259l\u0259ni T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisind\u0259 bu s\u00f6zl\u0259rl\u0259 dil\u0259 g\u0259tirib:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cM\u00fcxt\u0259lif tarixl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 siyasi m\u00fchacirlik h\u00fcququna \u0259saslanaraq s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f (156) m\u00fchacirin 1947-ci ild\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq qaydalar\u0131na tamamil\u0259 zidd olaraq Sovet Rusiyas\u0131na t\u0259hvil verildiyi do\u011frudurmu?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Faci\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n g\u00f6nd\u0259rilm\u0259 formas\u0131, qurban veril\u0259n m\u0259b\u0259din \u00fcsullar\u0131na uy\u011fun apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 aqib\u0259tl\u0259rini g\u00f6rm\u0259l\u0259ri s\u0259b\u0259bil\u0259, t\u0259hvil i\u015find\u0259 v\u0259zif\u0259li zabit Re\u015fad\u0131n \u0259s\u0259bi sars\u0131nt\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 haz\u0131rda sinir x\u0259st\u0259xanalar\u0131nda m\u00fcalic\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 do\u011frudurmu?<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">1945-ci ild\u0259 Almaniyadak\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimizi g\u0259tir\u0259n \u0130sve\u00e7 bayraql\u0131 g\u0259mi il\u0259 (Enver Anar v\u0259 Ad\u0259m) adl\u0131 iki maarif\u00e7i h\u0259rbi t\u00fcrk m\u00fchacir g\u0259ncin ill\u0259rdir \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f ana v\u0259 bibil\u0259rinin yan\u0131ndan \u2018Ankaraya g\u00f6nd\u0259ririk\u2019 deyil\u0259r\u0259k komissar m\u00fcavini \u018fli R\u0131za n\u0259zar\u0259tind\u0259 Qarsda eyni m\u0259b\u0259d\u0259 qurban edildikl\u0259ri do\u011fru mudur?\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisind\u0259 mill\u0259t v\u0259kili \u015eevket Mocan\u0131n iddias\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 \u018fdal\u0259t naziri (Adalet Bakan\u0131) R\u00fckn\u0259ddin Nasuho\u011flu T\u00fcrkiy\u0259 Xarici \u0130\u015fl\u0259r, Daxili \u0130\u015fl\u0259r v\u0259 Milli M\u00fcdafi\u0259 nazirlikl\u0259rinin birg\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda yuxar\u0131da da qeyd etdiyim faktlar\u0131 ortaya qoyaraq iddian\u0131n yalan oldu\u011funu s\u00fcbut edibl\u0259r. H\u0259tta \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcll\u0259l\u0259diyi iddia olunan Re\u015fad adl\u0131 zabit \u00f6z \u0259c\u0259liyl\u0259 \u00f6l\u00fcb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">N\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m ki, o vaxt hakimiyy\u0259td\u0259 olan Demokrat Partiyas\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki hakimiyy\u0259t\u0259 (CHP hakimiyy\u0259ti) az qala d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00fcnasib\u0259td\u0259 idi v\u0259 CHP-y\u0259 qar\u015f\u0131 10 il repressiya siyas\u0259ti apard\u0131. \u0130ndiki AKP-CHP m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n daha k\u0259skin m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olublar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Y\u0259ni el\u0259 bir hadis\u0259 olsa bundan o vaxtk\u0131 hakimiyy\u0259t d\u0259 istifad\u0259 ed\u0259rdi, yalan oldu\u011funu ortaya qoymazd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, indiki AKP hakimiyy\u0259ti 1951-ci ild\u0259 \u015eevket Mocan\u0131n ortaya atd\u0131\u011f\u0131 iddian\u0131 \u00f6z r\u0259qibin\u0259 qar\u015f\u0131 istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n, bu haqda yalan\u00e7\u0131 \u015fahid filml\u0259ri haz\u0131rlad\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 sars\u0131dan bir yalan iddian\u0131 ortaya atd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf, indiki d\u00f6vr d\u0259 el\u0259dir ki, b\u0259zi insanlar fakta inanmaq \u0259v\u0259zin\u0259, yalanlara, konspirasiya n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rin\u0259 inanma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Y\u0259qin ki, yaz\u0131ya da \u015f\u0259rhl\u0259rd\u0259 he\u00e7 bir fakta, s\u0259n\u0259d\u0259 istinad etm\u0259d\u0259n m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259nl\u0259r olacaq. A\u011fl\u0131 ba\u015f\u0131nda olan adamlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 bildirir\u0259m ki, yazd\u0131qlar\u0131m bir\u0259-bir T\u00fcrkiy\u0259 arxivl\u0259rind\u0259 d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b, s\u0259n\u0259dl\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 g\u0259nc tarix\u00e7il\u0259r gedib \u015f\u0259xs\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131b, tan\u0131\u015f ola bil\u0259rl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">G\u00fclt\u0259kin Hac\u0131b\u0259ylinin T\u00fcrkiy\u0259 hakimiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verilm\u0259sini &#8220;Boraltan&#8221; hadis\u0259si il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259y\u0259 g\u0259ldikd\u0259. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, T\u00fcrkiy\u0259 hakimiyy\u0259ti bel\u0259 bir s\u0259hv\u0259 yol verm\u0259m\u0259lidir. T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, haqq\u0131nda he\u00e7 bir \u0259sasl\u0131 cinay\u0259t fakt\u0131 olmadan, siyasi kimliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131sa siyas\u0259t\u00e7inin, h\u0259l\u0259-h\u0259l\u0259 bir xan\u0131m\u0131n Az\u0259rbaycana h\u0259bs\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si tarixd\u0259 he\u00e7 bir halda yax\u015f\u0131 xat\u0131rlanmayacaq, ill\u0259r sonra da indiki T\u00fcrkiy\u0259 hakimiyy\u0259tinin s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 q\u0131nanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Nec\u0259 ki, olmayan &#8220;Boraltan&#8221; hadis\u0259si indi yax\u015f\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 hans\u0131sa cinay\u0259tkar\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259sini alq\u0131\u015flay\u0131b, G\u00fclt\u0259kin Hac\u0131b\u0259ylinin T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 saxlan\u0131l\u0131b Az\u0259rbaycana t\u0259hvil verilm\u0259sini alq\u0131\u015flam\u0131rsa, dem\u0259k bu i\u015fd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 siyasi m\u00fcbariz\u0259d\u0259 xan\u0131mlar\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131ndan uzaq durulsa yax\u015f\u0131 olard\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>F\u0259r\u0259c K\u0259rimli<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBoraltan faci\u0259si\u201d deyil\u0259n yalan hardan qaynaqlan\u0131r? T\u00fcrkiy\u0259nin arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri n\u0259 deyir? Son ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycanda \u201cBoraltan faci\u0259si\u201d ad\u0131 il\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24837,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,36],"tags":[],"class_list":["post-24836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/boraltan-koprusu-olayi-nedir-boraltan-koprusu-faciasi-ne-zaman-gerceklesti-1652118878.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24836"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24838,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24836\/revisions\/24838"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}