{"id":25417,"date":"2026-05-30T14:12:07","date_gmt":"2026-05-30T11:12:07","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=25417"},"modified":"2026-05-30T14:12:07","modified_gmt":"2026-05-30T11:12:07","slug":"azerbaycanda-tehsil-niye-aileden-baslayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=25417","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil niy\u0259 ail\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 18pt;\"><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif;\">Valideyn-\u015fagird-m\u0259kt\u0259b (m\u00fc\u0259llim) \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131 &#8211; III yaz\u0131<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">T\u0259hsil \u00e7ox zaman m\u0259kt\u0259bl\u0259 eynil\u0259\u015fdirilir. Halbuki m\u0259kt\u0259b u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131na m\u00fc\u0259yy\u0259n ya\u015fdan sonra daxil olur. Ondan \u0259vv\u0259l is\u0259 u\u015faq dil, davran\u0131\u015f, \u00fcnsiyy\u0259t, intizam, m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 motivasiya kimi \u0259sas keyfiyy\u0259tl\u0259ri ail\u0259d\u0259 qazan\u0131r. Bu bax\u0131mdan m\u0259kt\u0259b sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259dir; ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259 ail\u0259dir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 tarix\u0259n ail\u0259 institutunun g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u00fcst\u00fcnl\u00fckd\u00fcr. Lakin m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 urbanizasiya, r\u0259q\u0259msal as\u0131l\u0131l\u0131q, iqtisadi g\u0259rginlik v\u0259 vaxt \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 valideynl\u0259rin t\u0259rbiy\u0259 v\u0259 t\u0259hsil prosesind\u0259 rolunu b\u0259z\u0259n z\u0259ifl\u0259dir. N\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r art\u0131r, amma ail\u0259nin i\u015ftirak s\u0259viyy\u0259si azal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Pedaqoji v\u0259 psixoloji ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, erk\u0259n ya\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 formala\u015fan v\u0259rdi\u015fl\u0259r sonrak\u0131 akademik nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir. Dan\u0131\u015f\u0131q v\u0259 dil ehtiyat\u0131, diqq\u0259t toplamaq bacar\u0131\u011f\u0131, nizam-intizam, oxuya m\u00fcnasib\u0259t, \u0259m\u0259ksev\u0259rlik, emosional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik hissi, m\u0259suliyy\u0259t kimi \u0259sas amill\u0259r m\u0259hz ail\u0259d\u0259 formala\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u018fg\u0259r u\u015faq m\u0259kt\u0259b\u0259 bu baza il\u0259 g\u0259lirs\u0259, m\u00fc\u0259llim daha y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edir. \u018fks halda m\u0259kt\u0259b h\u0259m t\u0259dris, h\u0259m t\u0259rbiy\u0259, h\u0259m d\u0259 psixoloji kompensasiya y\u00fck\u00fcn\u00fc da\u015f\u0131mal\u0131 olur.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bir \u00e7ox hallarda eyni m\u00fc\u0259llimin sinfind\u0259 f\u0259rqli n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015fagirdl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bunun s\u0259b\u0259bi yaln\u0131z qabiliyy\u0259t f\u0259rqi deyil. Evd\u0259ki t\u0259hsil m\u00fchiti b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. Bu m\u00fchiti formala\u015fd\u0131ran amill\u0259r: evd\u0259 sakit \u00e7al\u0131\u015fma gu\u015f\u0259sinin olmas\u0131, ail\u0259d\u0259 kitab v\u0259 m\u00fctali\u0259 \u0259n\u0259n\u0259si, vaxt planlamas\u0131, valideyn mara\u011f\u0131, ekran vaxt\u0131na n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259\u015fviqedici \u00fcnsiyy\u0259t m\u0259kt\u0259bd\u0259 normal t\u0259drisl\u0259 birl\u0259\u015fdikd\u0259 ideal bir v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131r. Bu m\u00fchit olmayan hallarda m\u0259kt\u0259bin t\u0259siri m\u0259hdudla\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Az\u0259rbaycan reall\u0131\u011f\u0131nda ail\u0259 v\u0259 m\u0259kt\u0259b aras\u0131ndak\u0131 \u0259sas ziddiyy\u0259tl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 hallarda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">1.M\u0259kt\u0259bd\u0259n maksimum g\u00f6zl\u0259nti olan ail\u0259 minimum t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirir. Valideyn b\u0259z\u0259n m\u0259kt\u0259bi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n qurum kimi q\u0259bul edir v\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 yaln\u0131z m\u0259kt\u0259bi m\u0259sul say\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">2.Valideyni u\u015fa\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131ndan \u00e7ox qiym\u0259ti maraqland\u0131r\u0131r, qiym\u0259t \u0259sas g\u00f6st\u0259riciy\u0259 \u00e7evrilir. G\u00fcnd\u0259lik qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n bacar\u0131qlar\u0131n qeydiyyat\u0131 apar\u0131lmal\u0131 oldu\u011fu halda bu c\u00fcr valideynl\u0259rin t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011funla\u015fma\u011fa m\u0259cbur olan m\u00fc\u0259llim formativ qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259vi bal sistemi il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">3.M\u00fc\u0259lliml\u0259 valideyn aras\u0131nda etimad\u0131n get-ged\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259si hesab\u0131na \u015fagird d\u0259 t\u0259hsil prosesin\u0259 m\u0259suliyy\u0259tsiz yana\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">4.Vaxt problemi d\u0259 ziddiyy\u0259t yaradan amill\u0259rd\u0259n say\u0131la bil\u0259r. M\u00fcasir ail\u0259l\u0259rd\u0259 valideynl\u0259rin i\u015f y\u00fck\u00fc s\u0259b\u0259bil\u0259 u\u015fa\u011fa keyfiyy\u0259tli vaxt ay\u0131rmaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u0130ndi g\u0259l\u0259k \u0259sas sual\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259: t\u0259hsil niy\u0259 ail\u0259d\u0259n ba\u015flamal\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2022<strong> \u00c7\u00fcnki m\u0259kt\u0259b g\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 saat t\u0259sir edir, ail\u0259 is\u0259 ill\u0259rl\u0259.<\/strong><\/span><br \/>\n<strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2022 \u00c7\u00fcnki m\u00fc\u0259llim 20\u201330 \u015fagirdl\u0259 i\u015fl\u0259yir, valideyn is\u0259 bir u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131na fokuslan\u0131r.<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2022 \u00c7\u00fcnki u\u015fa\u011f\u0131n xarakteri d\u0259rsd\u0259 yox, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat i\u00e7ind\u0259 formala\u015f\u0131r.<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u2022 \u00c7\u00fcnki motivasiya k\u0259nardan yox, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n do\u011fur.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ziddiyy\u0259tl\u0259rin m\u00f6vcud oldu\u011fu n\u00f6qt\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259b ir\u0259liy\u0259 do\u011fru add\u0131mlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259sini g\u00f6r\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu dur\u011funluqdan \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259t t\u0259klif edirik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">1.\u0130lk add\u0131m valideyn maarifl\u0259ndirilm\u0259i sisteminin qurulmas\u0131ndan ba\u015flay\u0131r. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m valideyn seminarlar\u0131 ke\u00e7irilm\u0259lidir. Bu seminarlarda daim yenil\u0259n\u0259n m\u00f6vzularda m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. R\u0259q\u0259msal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, yeniyetm\u0259 psixologiyas\u0131, \u00f6yr\u0259nm\u0259 d\u0259st\u0259yi \u00fcsullar\u0131, imtahan stressi idar\u0259etm\u0259si m\u00f6vzular\u0131 pe\u015f\u0259karlar t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131landa n\u0259tic\u0259 u\u011furlu olur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">2. \u00dcnsiyy\u0259t etikas\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015f format\u0131, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n m\u0259kt\u0259b-valideyn \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q protokolu t\u0259rtib edilm\u0259lidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">3.Oxu m\u0259d\u0259niyy\u0259ti qurulmas\u0131 ail\u0259d\u0259 ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Evd\u0259 kitab m\u00fchiti v\u0259 birg\u0259 m\u00fctali\u0259 t\u0259\u015fviq olunmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">4.U\u015faqda m\u0259suliyy\u0259t t\u0259rbiy\u0259si d\u0259 \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Valideyn u\u015fa\u011f\u0131n yerin\u0259 ya\u015famamal\u0131, ona m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131ma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259tm\u0259lidir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259kt\u0259b u\u011furunun \u0259sas komponentl\u0259rind\u0259n biri \u201cparental engagement\u201d \u2013 valideyn i\u015ftirak\u0131 hesab olunur. Bu i\u015ftirak yaln\u0131z iclasa g\u0259lm\u0259k deyil, u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6yr\u0259nm\u0259sin\u0259 davaml\u0131 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Az\u0259rbaycanda t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z proqram d\u0259yi\u015fikliyi, imtahan islahat\u0131 v\u0259 ya texniki yenil\u0259nm\u0259 kifay\u0259t deyil. \u018fsas d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si ail\u0259nin t\u0259hsil prosesind\u0259 aktiv t\u0259r\u0259fda\u015f kimi yenid\u0259n m\u00f6vqel\u0259ndirilm\u0259sidir.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">T\u0259hsil m\u0259kt\u0259bd\u0259 davam edir, amma ail\u0259d\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">G\u00fccl\u00fc m\u0259kt\u0259b \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 g\u00fccl\u00fc valideyn m\u0259d\u0259niyy\u0259ti formala\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u018fg\u0259r valideyn m\u00fc\u0259llim\u0259 r\u0259qib yox, m\u00fctt\u0259fiq kimi baxsa, \u015fagird d\u0259 t\u0259hsil\u0259 y\u00fck yox, f\u00fcrs\u0259t kimi baxacaq.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Hiday\u0259t Allahverdi,<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">M\u00fcsavat Partiyas\u0131 T\u0259hsil Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri.<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Valideyn-\u015fagird-m\u0259kt\u0259b (m\u00fc\u0259llim) \u00fc\u00e7buca\u011f\u0131 &#8211; III yaz\u0131 T\u0259hsil \u00e7ox zaman m\u0259kt\u0259bl\u0259 eynil\u0259\u015fdirilir. Halbuki m\u0259kt\u0259b u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131na m\u00fc\u0259yy\u0259n ya\u015fdan sonra daxil olur.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25421,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[29,35],"tags":[],"class_list":["post-25417","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-olke"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_20260530_151051.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25417"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25417\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}