{"id":25625,"date":"2026-09-14T08:43:33","date_gmt":"2026-09-14T05:43:33","guid":{"rendered":"https:\/\/basta2.com\/?p=25625"},"modified":"2026-09-14T08:43:49","modified_gmt":"2026-09-14T05:43:49","slug":"olen-kisilerin-45-faizi-pensiya-yasina-catmayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=25625","title":{"rendered":"\u00d6l\u0259n ki\u015fil\u0259rin 45 faizi pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atmay\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u00d6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda 59 min 834 n\u0259f\u0259r v\u0259fat edib.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, v\u0259fat ed\u0259nl\u0259rin 37,4%-i v\u0259 ya 22 min 361 n\u0259f\u0259ri 65 ya\u015f\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r, y\u0259ni pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259r olub.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atmadan v\u0259fat ed\u0259n ki\u015fil\u0259rin say\u0131 daha \u00e7ox olub. \u0130l \u0259rzind\u0259 v\u0259fat ed\u0259n ki\u015fil\u0259rin 45,2%-i v\u0259 ya 14 min 782 n\u0259f\u0259ri pensiya ya\u015f\u0131na (65 ya\u015f) \u00e7atmadan \u00f6l\u00fcbl\u0259r. Pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atmadan \u00f6l\u0259n qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 is\u0259 7 min 579 n\u0259f\u0259r olub v\u0259 bu, v\u0259fat ed\u0259n qad\u0131nlar\u0131n 17,9%-ni t\u0259\u015fkil edib.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">\u201cCebheinfo.az\u201d-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Liberal \u0130qtisad\u00e7\u0131lar M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri, iqtisad\u00e7\u0131-ekspert Akif N\u0259sirli bildirib ki, pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atmadan \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 pensiya sistemin\u0259 ikit\u0259r\u0259fli t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r:\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cBir t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu insanlar \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00f6d\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, pensiya ya\u015f\u0131na \u00e7atmad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pensiya alm\u0131rlar. Bu, pensiya sisteminin g\u0259lirl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259sinin h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259d\u0259n qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259hali v\u0259 s\u0131\u011forta haqq\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131 azaltd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 pensiya sisteminin g\u0259lir bazas\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r. Burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 yaln\u0131z \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131n\u0131 azaltmas\u0131 deyil, \u0259halinin ya\u015f strukturunun d\u0259yi\u015fm\u0259sidir.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u018fm\u0259k qabiliyy\u0259tli insanlar\u0131n daha erk\u0259n ya\u015flarda v\u0259fat etm\u0259si h\u0259m i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 sosial s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259yicil\u0259rinin say\u0131n\u0131 azald\u0131r. \u018fg\u0259r bu proses davaml\u0131 xarakter da\u015f\u0131yarsa, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259r bir pensiya\u00e7\u0131ya d\u00fc\u015f\u0259n i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 pensiya sistemin\u0259 maliyy\u0259 t\u0259zyiqini art\u0131ra bil\u0259r.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Y\u0259ni q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 daha az insan\u0131n pensiya almas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259na\u0259t yaratsa da, uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 s\u0131\u011forta bazas\u0131n\u0131n daralmas\u0131 daha ciddi problem\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r\u201d. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ki\u015fil\u0259rl\u0259 qad\u0131nlar aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq is\u0259 pensiya sistemind\u0259 ciddi gender asimmetriyas\u0131 yarad\u0131r:\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201cVeril\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, v\u0259fat ed\u0259n ki\u015fil\u0259rin 45,2 faizi 65 ya\u015fa \u00e7atmay\u0131b, qad\u0131nlarda bu g\u00f6st\u0259rici c\u0259mi 17,9 faizdir. Bu, ki\u015fil\u0259rin orta hesabla pensiya sistemind\u0259n faydalanma m\u00fcdd\u0259tinin qad\u0131nlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha q\u0131sa olmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>N\u0259tic\u0259d\u0259 ki\u015fil\u0259r daha uzun m\u00fcdd\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqq\u0131 \u00f6d\u0259yib, daha q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t ya\u015fa g\u00f6r\u0259 pensiya ala bil\u0259rl\u0259r. Bu f\u0259rq pensiya sisteminin maliyy\u0259 balans\u0131na da t\u0259sir edir.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Ki\u015fil\u0259rin erk\u0259n \u00f6l\u00fcm\u00fc onlar\u0131n \u00f6d\u0259diyi sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 il\u0259 sonradan ald\u0131qlar\u0131 pensiya aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcdd\u0259ti q\u0131sald\u0131r. Qad\u0131nlar\u0131n daha uzun ya\u015famas\u0131 is\u0259 onlar\u0131n pensiya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rind\u0259n daha uzun m\u00fcdd\u0259t yararlanmas\u0131 dem\u0259kdir.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>Buna g\u00f6r\u0259 pensiya sistemind\u0259 gender bax\u0131m\u0131ndan sad\u0259c\u0259 \u201cki\u015fil\u0259r az pensiya al\u0131r, qad\u0131nlar \u00e7ox al\u0131r\u201d yana\u015fmas\u0131 kifay\u0259t deyil. \u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n s\u0131\u011forta haqlar\u0131, pensiyaya \u00e7\u0131xma ya\u015f\u0131 v\u0259 pensiyada qalma m\u00fcdd\u0259ti birlikd\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir\u201d.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\">Ekspert qeyd edib ki, 65 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 \u00f6l\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k pensiya sistemin\u0259 t\u0259sirini yaln\u0131z pensiya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rind\u0259n yay\u0131nan x\u0259rc kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k d\u00fczg\u00fcn olmaz:\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u201c\u00c7\u00fcnki onlar\u0131n bir hiss\u0259sinin ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n sosial t\u0259minat h\u00fcquqlar\u0131 yarana bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, erk\u0259n \u00f6l\u00fcm \u0259m\u0259k bazar\u0131nda i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin azalmas\u0131na v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n itirilmi\u015f \u0259m\u0259k potensial\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u018fslind\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259r pensiya siyas\u0259tind\u0259n daha geni\u015f bir problemi g\u00f6st\u0259rir.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u018fm\u0259k qabiliyy\u0259tli ki\u015fil\u0259r aras\u0131nda \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 s\u0259hiyy\u0259, \u0259m\u0259k \u015f\u0259raiti, h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 sosial-iqtisadi amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 riskl\u0259rin ayr\u0131ca ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. \u00c7\u00fcnki pensiya sisteminin maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaln\u0131z pensiya ya\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 ya \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri d\u0259yi\u015fm\u0259kl\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'times new roman', times, serif; font-size: 14pt;\"><strong>\u018fhalinin daha uzun v\u0259 sa\u011flam ya\u015famas\u0131, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli insanlar\u0131n daha uzun m\u00fcdd\u0259t iqtisadi f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259si pensiya sisteminin g\u0259l\u0259c\u0259k maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm amildir\u201d.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda 59 min 834 n\u0259f\u0259r v\u0259fat edib.\u00a0 R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, v\u0259fat ed\u0259nl\u0259rin 37,4%-i v\u0259 ya 22 min 361<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25627,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[29,35],"tags":[],"class_list":["post-25625","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-olke"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/shutterstock_1226197267-pic905-895x505-15689.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25625"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25628,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25625\/revisions\/25628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}