{"id":4220,"date":"2020-11-23T10:51:47","date_gmt":"2020-11-23T07:51:47","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=4220"},"modified":"2020-11-24T08:55:40","modified_gmt":"2020-11-24T05:55:40","slug":"uzeyir-hacib%c9%99ylinin-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=4220","title":{"rendered":"\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<h1><\/h1>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar\u0131, musiqi\u015f\u00fcnas-alim, publisist, dramaturq, pedaqoq v\u0259 ictimai xadim, milli operan\u0131n banisi \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin v\u0259fat etm\u0259sind\u0259n 72 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Himnimizin m\u00fc\u0259llifi olan s\u0259n\u0259tkar 1885-ci il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 \u015eu\u015fa q\u0259zas\u0131n\u0131n A\u011fcab\u0259di k\u0259ndind\u0259 do\u011fulub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O, 1899-1904-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131nda t\u0259hsil al\u0131b. Seminariyan\u0131 bitirdikd\u0259n sonra \u00dczeyir b\u0259y C\u0259bray\u0131l q\u0259zas\u0131n\u0131n Hadrut k\u0259ndin\u0259 m\u00fc\u0259llim t\u0259yin edilib. Onun d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131nda seminariya b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131b. Hac\u0131b\u0259yov seminariya ill\u0259rind\u0259 qabaqc\u0131l d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olub.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>1905-1907-ci ill\u0259r inqilab\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Rusiyadan Bak\u0131ya g\u0259lib, Bibiheyb\u0259td\u0259, sonra is\u0259 \u201cS\u0259ad\u0259t\u201d m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u0259rs deyib. 1907-ci ild\u0259 Bak\u0131da Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 \u201cHesab m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d v\u0259 \u201cM\u0259tbuatda istifad\u0259 olunan siyasi, h\u00fcquqi, iqtisadi v\u0259 \u0259sg\u0259ri s\u00f6zl\u0259rin t\u00fcrki-rusi v\u0259 rusi-t\u00fcrki l\u00fc\u011f\u0259ti\u201dni n\u0259\u015fr etdirib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1911-ci ild\u0259 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli musiqi t\u0259hsili almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya gedib, Moskva Filarmoniya C\u0259miyy\u0259ti n\u0259zdind\u0259 Aleksandr \u0130lyinskinin (1859-1920) x\u00fcsusi musiqi kursunda t\u0259hsil al\u0131b. Moskvadan g\u00f6nd\u0259rdiyi satirik hekay\u0259 v\u0259 felyetonlar \u201c\u0130qbal\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Maddi ehtiyac s\u0259b\u0259bind\u0259n Hac\u0131b\u0259yli Moskvada musiqi t\u0259hsilini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyub, Bak\u0131ya qay\u0131tma\u011fa m\u0259cbur olub. B\u0259st\u0259kar Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131r v\u0259 burada yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259r\u0259k, yazd\u0131\u011f\u0131 operalar\u0131 s\u0259hn\u0259y\u0259 qoymaqla m\u0259\u015f\u011ful olur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dahi b\u0259st\u0259kar b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa publisistika il\u0259 ba\u015flay\u0131b. O, \u201cKaspi\u201d, \u201cH\u0259yat\u201d, \u201c\u0130r\u015fad\u201d, \u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d, \u201cH\u0259qiq\u0259t\u201d, \u201c\u0130qbal\u201d, \u201cYeni \u0130qbal\u201d q\u0259zetl\u0259rind\u0259 v\u0259 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131nda \u201cOrdan-burdan\u201d, \u201cO yan-bu yan\u201d v\u0259 ba\u015fqa ba\u015fl\u0131qlar alt\u0131nda \u201c\u00dc\u201d, \u201cFilank\u0259s\u201d, \u201cBehmank\u0259s\u201d kimi gizli imzalarla d\u00f6vr\u00fcn m\u00fch\u00fcm ictimai-siyasi, maarif\u00e7ilik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair \u00e7oxlu m\u0259qal\u0259, felyeton v\u0259 satirik miniat\u00fcrl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1908-ci il yanvar\u0131n 12-d\u0259 (yeni \u00fcsulla 25-d\u0259) Bak\u0131da Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin teatr\u0131nda g\u00f6st\u0259ril\u0259n \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d operas\u0131 il\u0259 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 opera s\u0259n\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131 da \u00dc.Hac\u0131b\u0259ylinin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Operan\u0131n librettosu F\u00fczulinin eyniadl\u0131 poemas\u0131 \u0259sas\u0131nda yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dc.Hac\u0131b\u0259yli1909-1915-ci ill\u0259rd\u0259 bir-birinin ard\u0131nca \u201c\u015eeyx S\u0259nan\u201d (1909), \u201cR\u00fcst\u0259m v\u0259 S\u00f6hrab\u201d (1910), \u201c\u015eah Abbas v\u0259 Xur\u015fudbanu\u201d (1912), \u201c\u018fsli v\u0259 K\u0259r\u0259m\u201d (1912), \u201cHarun v\u0259 Leyla\u201d (1915) mu\u011fam operalar\u0131n librettosunu xalq dastanlar\u0131 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259r, Firdovsinin \u201c\u015eahnam\u0259\u201d \u0259s\u0259rinin motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yaz\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O, Az\u0259rbaycanda musiqili komediya janr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r (komediyalar\u0131n\u0131n m\u0259tnini d\u0259 \u00f6z\u00fc yaz\u0131b). Onun \u201c\u018fr v\u0259 arvad\u201d (1909, ilk tama\u015fas\u0131: 1910), \u201cO olmas\u0131n, bu olsun\u201d (1910, ilk tama\u015fas\u0131: 1911), \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d (1913) musiqili komediyalar\u0131nda inqilabdan \u0259vv\u0259lki Az\u0259rbaycan m\u0259i\u015f\u0259ti, xalq ad\u0259t v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dc.Hac\u0131b\u0259yli 1911-ci ild\u0259 musiqi t\u0259hsilini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvaya gedib, h\u0259min il burada filarmonik c\u0259miyy\u0259tin musiqi kurslar\u0131nda, 1913-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Peterburq Konservatoriyas\u0131nda oxuyub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dc.Hac\u0131b\u0259yli\u00a0 M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olub. 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq\u00a0 C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131qdan sonra,<br \/>\n\u201cAz\u0259rbaycan\u201d q\u0259zetind\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin geni\u015f t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131 apar\u0131b. \u201cAzadl\u0131q\u201d,\u00a0 \u201cC\u00fcmhuriyy\u0259t\u201d, \u201cParlament\u201d s\u00f6zl\u0259ri onun yaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4221\" src=\"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/FB_IMG_1606114299673-300x167.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/FB_IMG_1606114299673-300x167.jpg 300w, https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/FB_IMG_1606114299673.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dc.Hac\u0131b\u0259ylinin \u201cAz\u0259rbaycan\u201d q\u0259zetind\u0259ki son yaz\u0131s\u0131 \u201cZurna\u201d adlan\u0131rd\u0131. Yaz\u0131 1920-ci ilin aprelin 25-d\u0259 q\u0259zetin 82-ci say\u0131nda \u201c\u00c7\u0131\u201d imzas\u0131 il\u0259 \u00e7ap olundu.<\/p>\n<p>\u00dc.Hac\u0131b\u0259yli b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 iki g\u00fcnd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259c\u0259k bol\u015fevikl\u0259r haqq\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: \u201cM\u0259n demir\u0259m ki, Nikolay h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 Lenin h\u00f6kum\u0259ti aras\u0131nda t\u0259fav\u00fct yoxdur, xeyir! T\u0259fav\u00fct vard\u0131r v\u0259 o \u00f6z\u00fc d\u0259 bundan ibar\u0259tdir ki, nikolaylar v\u0259 generallar h\u00f6kum\u0259ti biz\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u201cusvolo\u00e7\u201d(ito\u011flu-red) deyib, atam\u0131za s\u00f6y\u0259rdil\u0259r, mujik v\u0259 rabo\u00e7i(f\u0259hl\u0259-red) h\u00f6kum\u0259ti m\u0259\u015fhur rus s\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 anam\u0131za s\u00f6y\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1937-ci il aprelin 30-da Az\u0259rbaycan Opera v\u0259 Balet Teatr\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 tama\u015faya qoyulan \u201cKoro\u011flu\u201d operas\u0131 (librettosu H.\u0130smay\u0131lov v\u0259 M.S.Ordubadinindir) \u00dc.Hac\u0131b\u0259yli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n zirv\u0259sini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan opera s\u0259n\u0259tinin incil\u0259rind\u0259n say\u0131lan bu operada \u00dczeyir b\u0259y ilk d\u0259f\u0259 olaraq klassik opera formas\u0131na riay\u0259t ed\u0259r\u0259k, bitkin ariyalar, k\u00fctl\u0259vi xor s\u0259hn\u0259l\u0259ri, m\u00fcxt\u0259lif ansambllar, balet n\u00f6mr\u0259l\u0259ri, re\u00e7itativl\u0259r \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O, 1948-ci ilin 23 noyabr\u0131nda, 63 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat edib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u00fcnya musiqi incil\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin do\u011fum g\u00fcn\u00fc uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycanda Milli Musiqi g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar\u0131, musiqi\u015f\u00fcnas-alim, publisist, dramaturq, pedaqoq v\u0259 ictimai xadim, milli operan\u0131n banisi \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin v\u0259fat etm\u0259sind\u0259n 72 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4222,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,33],"tags":[],"class_list":["post-4220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-mdniyyt"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/9C641793-9370-495F-9D4B-E38775493D51_w408_r1_s.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4220"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4250,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4220\/revisions\/4250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}