{"id":6117,"date":"2021-02-22T11:09:04","date_gmt":"2021-02-22T08:09:04","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=6117"},"modified":"2021-02-22T11:16:29","modified_gmt":"2021-02-22T08:16:29","slug":"6117","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=6117","title":{"rendered":"D\u00fcnya b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r astanas\u0131ndad\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>\u0130lqar Atab\u0259yli<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Bu, Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin tutdu\u011fu m\u00f6vqed\u0259n do\u011fan bir yana\u015fmad\u0131r. \u00d6t\u0259n ilin oktyabr ay\u0131n\u0131n yaz\u0131s\u0131d\u0131r. Siyasi-analtik fikirl\u0259rim \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldur.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fcnyada y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n qlobal siyas\u0259tin konturlar\u0131 \u00e7oxdan \u00e7\u0131z\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Sad\u0259c\u0259 i\u015f\u0259d\u00fc\u015fm\u0259 zaman\u0131 bu g\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar\u0131 \u0259hat\u0259 etdi. B\u00f6y\u00fck g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin strateji projesind\u0259 m\u00fctt\u0259fiq v\u0259 r\u0259qibl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k oyunun qaydalar\u0131 sonad\u0259k hesablanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck siyas\u0259tin \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqi \u0259hat\u0259 edir. B\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri yeni nizama gir\u0259c\u0259k. Bu proje art\u0131q i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Proje qar\u015f\u0131dak\u0131 onillikl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>AB\u015e v\u0259 Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi olaraq g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc \u00c7in Xalq Respublikas\u0131d\u0131r. \u00c7inin insan resurslar\u0131 v\u0259 inki\u015faf ed\u0259n iqtisadi potensial\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya t\u0259hl\u00fck\u0259 v\u0259d edir. Avtoritar rejiml\u0259rin g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si h\u0259mi\u015f\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7XR-n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k siyas\u0259tind\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyan\u0131 \u00f6z hegemonlu\u011fu alt\u0131na almaq reall\u0131\u011f\u0131 dayan\u0131r. Bu plan\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck potensiala da malikdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 20-ci \u0259srin sonunda \u00c7in d\u00f6vl\u0259tinin yeritdiyi siyas\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Q\u0259rbin analitik beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sosialist sisteminin da\u011f\u0131lmas\u0131 \u00c7XP-n\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131. B\u00f6y\u00fck insan resurslar\u0131na malik avtoritar \u00f6lk\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 idtisadi inki\u015faf yoluna \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Regionda \u00c7XR-dan g\u0259l\u0259n t\u0259hdidl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na g\u00f6r\u0259 real g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 ehtiyac yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 sosializm sistemi da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bu projenin realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ilkin olaraq Rusya Federasiyas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. B\u00f6y\u00fck \u0259razil\u0259r\u0259, h\u0259rbi potensiala malik Rusya Fedarasiyas\u0131 Q\u0259rbin m\u00fctt\u0259fiqin\u0259 \u00e7evril\u0259r\u0259k \u00c7in d\u00f6vl\u0259tini yerind\u0259 otuzdura bil\u0259rdi. Lakin Rusya Q\u0259rbl\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik yolu tutmad\u0131. \u0130qdisadiyyat\u0131n\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n asl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salmaqda davam etdi. \u018ftraf\u0131ndak\u0131 ki\u00e7ik avtoritar \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 arxas\u0131nca s\u00fcr\u00fcd\u00fc. Bu proje \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Rusya Ukrayna \u0259razil\u0259rini istila etdikd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc tamamil\u0259 oyundank\u0259nar v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131. Q\u0259rbin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu Rusya il\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik amili ortadan qalxm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Regionda yeni g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 ehtiyac yarand\u0131. G\u00fcc m\u0259rk\u0259zi kimi tarixin ilkin v\u0259 orta d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259 \u00c7in d\u00f6vl\u0259tni d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 u\u011furla yenmi\u015f, yerind\u0259 otuzdurma\u011f\u0131 bacarm\u0131\u015f T\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu. B\u00f6y\u00fck insan resuslar\u0131na, \u0259razil\u0259r\u0259, z\u0259ngin t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 Q\u0259rbl\u0259 real m\u00fctt\u0259fiq olmaq ehtimal\u0131 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fn bariz n\u00fcmun\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259ti idi. Q\u0259rbin uzunm\u00fcdd\u0259tli strateji m\u00fctt\u0259fiqi v\u0259 NATO-nun \u00fczv\u00fc kimi b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini bir bayraq alt\u0131na y\u0131\u011fa bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259ti regionda aktiv siyasi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ke\u00e7m\u0259li idi. Zat\u0259n Rusya v\u0259 \u0130ran t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f T\u00fcrkiy\u0259 bunu \u00e7oxdan g\u00f6zl\u0259yirdi. N\u0259hay\u0259t g\u00f6zl\u0259nil\u0259n an \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 bu v\u0259zif\u0259ni \u00e7ox u\u011furla bacard\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259, Pakistan v\u0259 Az\u0259rbaycan ba\u015fda olmaqla \u015e\u0259rq co\u011frafiyas\u0131ndak\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r siyasi, iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi bax\u0131mdan yax\u0131nla\u015fma i\u00e7\u0259risind\u0259dir. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259lik g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00f6vqeyind\u0259dir. Rusiya g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 tutaca\u011f\u0131 m\u00f6vqeyin nec\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yir. Rusiyan\u0131n g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n z\u0259ifl\u0259dilm\u0259si h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259nin yan\u0131nda yer alma\u011fa do\u011fru it\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qurulacaq geni\u015f arenan\u0131n \u015f\u0259rti ad\u0131 Turan Birliyi kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Turan Birliyi arenas\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u00c7inin s\u0131n\u0131rlar\u0131na q\u0259d\u0259r uzanacaq. Zat\u0259n bu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya T\u00fcrkl\u0259rinin \u00e7oxdank\u0131 arzusudur. Lakin ad\u0131 Turan Birliyi olsa da, qeyri T\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u0259 arenada yer alaca\u011f\u0131 m\u0259lumunuz olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Turan Birliyinin siyasi, iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etdirilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00c7\u00fcnki \u00c7XR-in qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 r\u0259qib b\u00f6y\u00fck iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi g\u00fcc\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7in d\u00f6vl\u0259tinin i\u00e7\u0259risind\u0259 Do\u011fu T\u00fcrkistan projesi Rusya-\u0130ran probleminin h\u0259llind\u0259n sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qald\u0131r\u0131lacaq. \u018fg\u0259r \u00c7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini q\u0259bul etm\u0259s\u0259, b\u00f6y\u00fck m\u00fcharib\u0259 ba\u015flana bil\u0259r. M\u00fcharib\u0259 t\u0259xmin\u0259n 20-30 il d\u0259 s\u00fcr\u0259c\u0259k. Bu da \u00c7in iqtisadiyyat\u0131n\u0131 tamamil\u0259 da\u011f\u0131dacaq. Geriy\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259k zorunda qalacaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Rusya v\u0259 \u0130ran\u0131n z\u0259ifl\u0259dilm\u0259si projesi art\u0131q i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259si sona yax\u0131nla\u015f\u0131r. B\u00f6y\u00fck ehtimalla T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Turan \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qurudan yol a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn Nax\u00e7\u0131van\u0131 Az\u0259rbaycandan ay\u0131ran Me\u011fri \u0259razisind\u0259n d\u0259hliz yarad\u0131lacaq. \u0130ran\u0131n Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 ordu toplamas\u0131 amili d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130rana m\u00fctt\u0259fiqi Erm\u0259nistanla \u0259laq\u0259l\u0259rinin k\u0259silm\u0259si yax\u015f\u0131 he\u00e7 n\u0259 v\u0259d etmir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yax\u0131n zamanlarda Ukrayna v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan da \u0259razil\u0259rini b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flayacaq. D\u00fcnya b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r astanas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Basta<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lqar Atab\u0259yli &nbsp; Bu, Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin tutdu\u011fu m\u00f6vqed\u0259n do\u011fan bir yana\u015fmad\u0131r. \u00d6t\u0259n ilin oktyabr ay\u0131n\u0131n yaz\u0131s\u0131d\u0131r. Siyasi-analtik<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5321,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-6117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/ilqar-atabeyli-2.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6117"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6122,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6117\/revisions\/6122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}