{"id":6130,"date":"2021-02-23T09:02:10","date_gmt":"2021-02-23T06:02:10","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=6130"},"modified":"2021-02-23T09:05:43","modified_gmt":"2021-02-23T06:05:43","slug":"xocali-canil%c9%99ri-c%c9%99zalanmalidir-elcib%c9%99y-institunun-aciqlamasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/arxivl\u0259r\/6130","title":{"rendered":"Xocal\u0131 canil\u0259ri c\u0259zalanmal\u0131d\u0131r &#8211; El\u00e7ib\u0259y \u0130nstitutunun a\u00e7\u0131qlamas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El\u00e7ib\u0259y \u0130nstitutu Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 29-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar a\u00e7\u0131qlama yay\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130nstitutun t\u0259sis\u00e7il\u0259rind\u0259n biri, M\u00fcsavat ba\u015fqan\u0131 Arif Hac\u0131l\u0131n\u0131n payla\u015fd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131qlamada deyilir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fc zaman\u0131 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan 29 il ke\u00e7ir. G\u0259l\u0259n il XX \u0259srin b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 i\u015fl\u0259n\u0259n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli cinay\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan bu hadis\u0259nin 30 ili tamam olacaq. 1992-ci il fevral\u0131n 26-da ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259 zaman\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f zonas\u0131ndan k\u0259narda 613 n\u0259f\u0259r dinc sakin x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131q v\u0259 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilib, diri-diri yand\u0131r\u0131l\u0131b, ba\u015flar\u0131 k\u0259silib, \u00fczl\u0259rinin d\u0259risi soyulub, k\u00f6rp\u0259 u\u015faqlar\u0131n g\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b, s\u00fcng\u00fc il\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qar\u0131nlar\u0131 yar\u0131l\u0131b. 487 n\u0259f\u0259r \u015fik\u0259st olub, 1275 n\u0259f\u0259r m\u00fclki \u015f\u0259xs- qocalar, u\u015faqlar, qad\u0131nlar \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k a\u011flas\u0131\u011fmaz i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qoyulub. 150 n\u0259f\u0259rin taleyi h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259lum deyil.<br \/>\nXocal\u0131 q\u0259tliam\u0131 ba\u015f verdiyi ilk vaxtlardan Az\u0259rbaycan milli d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil beyn\u0259lxalq H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n soyq\u0131r\u0131m akt\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Hadis\u0259nin ilk m\u00fcst\u0259qil beyn\u0259lxalq ekspertizas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n, Az\u0259rbaycana dost m\u00fcnasib\u0259td\u0259 olmayan, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 a\u00e7\u0131q erm\u0259nip\u0259r\u0259st m\u00f6vqe tutan D.Saxarov ad\u0131na Memorial t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n 1992- ci ilin mart-iyun aylar\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 r\u0259yd\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n hadis\u0259d\u0259 genosid \u0259lam\u0259tl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edildiyi qeyd olunub. Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si v\u0259 M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Deputat Blokunun s\u0259yi v\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t, Xocal\u0131 genosidi v\u0259 respublikada ictimai-siyasi \u015f\u0259rait haqq\u0131nda\u201d 25 mart 1992-ci il tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u201c1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259ki tarixi torpaqlar\u0131ndan, sonra is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259n milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259, y\u0259ni yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 dinc \u0259halinin qovulmas\u0131, insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131, Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259: Mal\u0131b\u0259ylid\u0259, Qarada\u011fl\u0131da, Me\u015f\u0259lid\u0259, K\u0259rkicahanda v\u0259 dig\u0259r ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 minl\u0259rl\u0259 dinc \u0259halinin, qoca, qad\u0131n v\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli, amans\u0131z \u00fcsul v\u0259 vasit\u0259l\u0259rl\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f h\u0259r\u0259k\u0259ti genosid kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilib\u201d, bu bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara v\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t q\u0259bul edildi. H\u0259min soyq\u0131r\u0131mda M\u00fcst\u0259qil D\u00f6vl\u0259tl\u0259r Birliyinin ordu hiss\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 x\u00fcsusi qeyd olundu. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xocal\u0131da soyq\u0131r\u0131m hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259fsilat\u0131n\u0131 ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259lahiyy\u0259tli deputat istintaq komissiyas\u0131 yarad\u0131l\u0131b, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131, Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sinin \u0259halisinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259mi\u015f v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin dair\u0259sinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n ciddi cavabdehliy\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si t\u0259l\u0259b olundu. H\u0259min q\u0259rarla yarad\u0131lm\u0131\u015f deputat istintiq komissiyas\u0131n\u0131n materiallar\u0131 hadis\u0259nin, x\u00fcsisil\u0259 dinc \u0259halinin d\u00f6y\u00fc\u015f zonas\u0131ndan k\u0259narda x\u00fcsusi v\u0259h\u015filik v\u0259 q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl edilm\u0259si, meyitl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 zorak\u0131l\u0131q akt\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259sd\u0259n t\u00f6r\u0259dilm\u0259sini toplanm\u0131\u015f t\u0259kzibedilm\u0259z, a\u00e7\u0131q- a\u015fkar d\u0259lill\u0259rl\u0259 s\u00fcbut etmi\u015f, erm\u0259nil\u0259rin v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131n\u0131n \u00f6zl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259 c\u0259hdl\u0259rinin \u0259sass\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortal\u0131\u011fa qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>17 fevral 1993-c\u00fc ild\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xocal\u0131da Soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259fsilat\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran deputat istintaq komissiyas\u0131n\u0131n i\u015fi yekunla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Bununla \u0259laq\u0259dar ke\u00e7irilmi\u015f x\u00fcsusi iclas\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xocal\u0131da soyq\u0131r\u0131m hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259fsilat\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran deputat istintaq komissiyas\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131n\u0131 dinl\u0259y\u0259r\u0259k Xocal\u0131da ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin 1992-ci il 25 mart tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259sdiq edib, m\u0259hk\u0259m\u0259 istintaq\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xocal\u0131da soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259l\u0259rinin t\u0259fsilat\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran Deputat istintaq komissiyas\u0131n\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 t\u0259hqiqat materiallar\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f Prokurorlu\u011funa g\u00f6nd\u0259rildi. H\u0259min q\u0259rarla Ba\u015f Prokurorlu\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131 ki, Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar apar\u0131lan cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili v\u0259 gedi\u015fi bar\u0259d\u0259 bir h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259, sonra is\u0259 ayda bir d\u0259f\u0259d\u0259n az olmayaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisin\u0259 m\u0259lumat versin. Bundan \u0259lav\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, Xarici i\u015fl\u0259r komissiyalar\u0131na tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131 ki, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rs\u0131nlar. Milli M\u0259clisin D\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 h\u00fcquq siyas\u0259ti komissiyas\u0131na tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131 ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 169-cu madd\u0259sin\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 deputat istintaq komissiyas\u0131n\u0131n t\u0259klifini Milli M\u0259clisin m\u00fczakir\u0259sin\u0259 versin; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n h\u00f6kum\u0259tin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ls\u0131n: deputat istintaq komissiyas\u0131n\u0131n t\u0259klifini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131nda h\u0259lak olanlar\u0131n xatir\u0259sini \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xatir\u0259 abid\u0259sinin qoyulmas\u0131 yerini v\u0259 m\u00fcdd\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib in\u015fas\u0131n\u0131 t\u0259min etsin; Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar daimi ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rini t\u0259rk etmi\u015f v\u0259 ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 itirmi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u00f6yr\u0259nib h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r proqram\u0131 haz\u0131rlay\u0131b h\u0259yata ke\u00e7irsin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd8-1.fna.fbcdn.net\/v\/t1.0-0\/s640x640\/153095264_4236493336379224_726501487155503868_n.jpg?_nc_cat=105&amp;ccb=3&amp;_nc_sid=8bfeb9&amp;_nc_ohc=oOkAXB6YhjEAX8qJSnA&amp;_nc_ht=scontent.fgyd8-1.fna&amp;tp=7&amp;oh=d05829730b7290480f2aa10b7fb4c2e3&amp;oe=6059183E\" alt=\"\u0412\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u043d\u043e, \u044d\u0442\u043e \u0438\u0437\u043e\u0431\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 (\u0442\u0435\u043a\u0441\u0442)\" width=\"354\" height=\"447\" \/><\/p>\n<p>1993- c\u00fc ilin iyun ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda h\u0259rbi qiyam n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015f siyasi d\u0259yi\u015fiklikd\u0259n sonra hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259rin Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259sind\u0259n \u00f6z daxili siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259ri v\u0259 opponentl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 istifad\u0259 hallar\u0131na baxmayaraq, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tin \u00f6lk\u0259d\u0259, d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. 1994- c\u00fc ild\u0259 Xocal\u0131 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda AR Prezidentinin f\u0259rman\u0131 verilmi\u015f, h\u0259r il Xocal\u0131 y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, t\u0259dris m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, t\u0259\u015fkilatlarda bu hadis\u0259nin qeyd olunmas\u0131, bu m\u00f6vzuda elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131, yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u00fcsabiq\u0259l\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris proqram\u0131na daxil edilm\u0259si v\u0259 g\u0259nc n\u0259slin v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 geni\u015f t\u0259bli\u011f v\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131 qeyd edilm\u0259lidir. Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lan \u201cXocal\u0131ya \u0259dal\u0259t\u201d kampaniyas\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li n\u0259tic\u0259l\u0259ri vard\u0131r. Xocal\u0131 hadis\u0259sinin h\u0259r il d\u00f6vl\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259, d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rliyinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 qeyd olunmas\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlanmas\u0131nda diqq\u0259t\u0259layiq c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rinin parlamentl\u0259rind\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 orqanlar\u0131nda Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ba\u015f tutmu\u015f v\u0259 bu proses davam edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u00fczr\u0259 cinay\u0259t i\u015fi materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u00fcr\u0259ci\u0259tl\u0259rin bax\u0131lmaq \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa insan Haqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si d\u0259 qeyd olunmal\u0131d\u0131r. Qanunsuz erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda v\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259t \u0259m\u0259ll\u0259ri 1 oktyabr 2000-ci il tarixd\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 16-c\u0131 f\u0259slind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f s\u00fclh v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r\u0259 aid edildikd\u0259n sonra Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u00fczr\u0259 cinay\u0259t i\u015fi AR Ba\u015f prokurorunun 30 mart 2009-cu il tarixli \u0259mrin\u0259 \u0259sas\u0259n, respublika H\u0259rbi Prokurorlu\u011funun A\u011f\u0131r Cinay\u0259tl\u0259r\u0259 dair \u0130stintaq \u0130dar\u0259sinin t\u0259rkibind\u0259 X\u00fcsusi istintaq \u015f\u00f6b\u0259si yarad\u0131laraq yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n cinay\u0259t i\u015finin istintaq\u0131 h\u0259min \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 h\u0259val\u0259 edilib. H\u0259min X\u00fcsusi istintaq \u015f\u00f6b\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na uy\u011fun soyq\u0131r\u0131m\u0131, deportasiya, i\u015fg\u0259nc\u0259 v\u0259 dig\u0259r epizodlar \u00fczr\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli istintaq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri apar\u0131l\u0131b, n\u0259tic\u0259d\u0259 2011-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259k s\u00fclh v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri t\u00f6r\u0259tmi\u015f 239 n\u0259f\u0259r, habel\u0259 \u00fcmumi cinay\u0259tl\u0259r kateqoriyas\u0131na aid banditizm, q\u0259sd\u0259n adam \u00f6ld\u00fcrm\u0259 v\u0259 dig\u0259r cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tmi\u015f 48 n\u0259f\u0259r bar\u0259sind\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xs qismind\u0259 c\u0259lbetm\u0259 q\u0259rarlar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. M\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rarlar\u0131na \u0259sas\u0259n, onlar\u0131n bar\u0259sind\u0259 h\u0259bs q\u0259ti imkan t\u0259dbiri se\u00e7ilib, axtar\u0131\u015f elan edilib, bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259dl\u0259rin aidiyy\u0259ti orqanlara g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si t\u0259min olunub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Cinay\u0259t i\u015fi ara\u015fd\u0131rlark\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, Erm\u0259nistan\u0131n sabiq prezidentl\u0259ri Robert K\u00f6\u00e7\u0259ryan, Serj Sarkisyan, ke\u00e7mi\u015f m\u00fcdafi\u0259 naziri Sehran Ohanyan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n birba\u015fa t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. S.Sarkisyan m\u0259tbuata a\u00e7\u0131qlamalar\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131larda qorxu, vahim\u0259 yaratmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259k ideyas\u0131n\u0131n ona m\u0259xsus oldu\u011funu t\u0259sdiq v\u0259 etiraf edib. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 terror\u00e7uluq f\u0259aliy\u0259tini davam etdir\u0259n qondarma \u201cArtsax\u201d\u0131n T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri V. Balasanyan v\u0259 qeyril\u0259ri d\u0259 Xocal\u0131 cinay\u0259tkarlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n Erm\u0259nistan h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 silahl\u0131 separat\u00e7\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin Xank\u0259ndid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 366-c\u0131 alay\u0131n\u0131n h\u0259rb\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin q\u0259bul etdiyi beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na da riay\u0259t edilm\u0259yib. 366-c\u0131 alay\u0131n h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131nda i\u015ftirak\u0131 tam s\u00fcbuta yetirilmi\u015f, onlar\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin soyq\u0131r\u0131ma g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan madd\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r kimi istintaqa c\u0259lb olunmalar\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rarlar \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. H\u0259m\u00e7inin bar\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs q\u0259ti imkan t\u0259dbiri se\u00e7ilib v\u0259 beyn\u0259lxalq axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259dl\u0259r \u0130nterpolun Az\u0259rbaycan Milli B\u00fcrosuna g\u00f6nd\u0259rilib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Lakin 1993-c\u00fc ild\u0259n sonra Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f cinay\u0259t i\u015fi m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r v\u0259 bu cinay\u0259tin kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil olunub, h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin m\u0259lum olmas\u0131na baxmayaraq, yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f qalmaqda, \u0259sass\u0131z olaraq uzad\u0131lmaqda davam edir. 30 il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq XX \u0259srd\u0259 m\u00fcdd\u0259tin ke\u00e7m\u0259sinin \u015famil edilm\u0259diyi insanl\u0131q \u0259lehin\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f \u0259n q\u0259ddar cinay\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 h\u00f6km\u00fc v\u0259 t\u0259qsiri m\u0259hk\u0259m\u0259 h\u00f6km\u00fc il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f bir t\u0259qsirkar bel\u0259 yoxdur .<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259rinin beyn\u0259lxalq h\u00fcquq t\u0259r\u0259find\u0259n soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti akt\u0131 kimi tan\u0131nmas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259l\u0259rinin m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k v\u0259 buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259 v\u0259 tribunallarda bax\u0131lmas\u0131 v\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na nail olmaq istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259rin davam etdirilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k, El\u00e7ib\u0259y institutu Xocal\u0131 hadis\u0259sinin t\u0259qsirkarlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan milli m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 m\u00fchakim\u0259 edilm\u0259si v\u0259 m\u00fcvafiq h\u00f6km \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn v\u0259 z\u0259ruri hesab edir. Q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan beyn\u0259lxalq h\u00fcququn soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259sas m\u0259nb\u0259yi olan \u201cGenosid cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 cazaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyan\u0131n 6- c\u0131 madd\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131nda, yaxud 3-c\u00fc madd\u0259d\u0259 sadalanan \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259 ittiham olunan \u015f\u0259xsl\u0259r h\u0259min \u0259m\u0259ll\u0259rin t\u00f6r\u0259dildiyi d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259ki s\u0259lahiyy\u0259tli m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259, yaxud yurisdiksiyas\u0131 onun yurisdiksiyas\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f bu Konvensiya T\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 \u015famil olunan beyn\u0259lxalq cinay\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 m\u00fchakim\u0259 edilm\u0259lidirl\u0259r\u201d. Bel\u0259likl\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259hk\u0259m\u0259si Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u00fczr\u0259 toplanm\u0131\u015f istintaq materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesi t\u0259\u015fkil etm\u0259li,\u0259g\u0259r t\u0259qsirli \u015f\u0259xs qismind\u0259 c\u0259lb edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 birba\u015fa i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n m\u00fcmk\u00fcn deyildirs\u0259, bu m\u0259hk\u0259m\u0259 onlar\u0131n i\u015ftirak\u0131 olmadan ke\u00e7irilm\u0259li, prosesin tam \u015f\u0259ffaf olmas\u0131 t\u0259min edilm\u0259li, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 ittiham edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 h\u0259r c\u00fcr m\u00fcdafi\u0259 \u015f\u0259raiti v\u0259 imkanlar\u0131 yarad\u0131lmaqla, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq ictimaiyy\u0259ti aras\u0131nda tan\u0131nan m\u00fct\u0259x\u0259ssis v\u0259 ekspertl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El\u00e7ib\u0259y \u0130nstitutu hesab edir ki, 2020- ci ild\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259rinin erm\u0259ni t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lara, terror\u00e7ulara, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq qatill\u0259rin\u0259 vurdu\u011fu sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259 Xocal\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n qisas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ilahi v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259tin t\u0259c\u0259llisi kimi q\u0259bul olundu\u011fu kimi, Xocal\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259sinin \u0259dal\u0259tli h\u00f6km\u00fc d\u0259 bu bax\u0131mdan anlaml\u0131 v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; El\u00e7ib\u0259y \u0130nstitutu Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 29-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar a\u00e7\u0131qlama yay\u0131b. &nbsp; \u0130nstitutun t\u0259sis\u00e7il\u0259rind\u0259n biri, M\u00fcsavat ba\u015fqan\u0131 Arif Hac\u0131l\u0131n\u0131n payla\u015fd\u0131\u011f\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6131,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,36],"tags":[],"class_list":["post-6130","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/xocali-3.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6130"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6135,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6130\/revisions\/6135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}