{"id":6267,"date":"2021-03-04T22:17:28","date_gmt":"2021-03-04T19:17:28","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=6267"},"modified":"2021-03-04T22:17:28","modified_gmt":"2021-03-04T19:17:28","slug":"musavat-milli-m%c9%99clis%c9%99-muraci%c9%99t-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=6267","title":{"rendered":"M\u00fcsavat Milli M\u0259clis\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fcsavat Partiyas\u0131 \u00c7ind\u0259 uy\u011furlara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin soyq\u0131r\u0131m kimi tan\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00fcsavat ba\u015fqan\u0131 Arif Hac\u0131l\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn feysbuk s\u0259hif\u0259sind\u0259 m\u00fcraci\u0259tin m\u0259tnini yay\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dd\u0259 deyilir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8220;C\u0327in Xalq Resbublikas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 olan Sincan Uyg\u0306ur Muxtar Rayonunda yas\u0327ayan uyg\u0306ur tu\u0308rkl\u0259rin\u0259 qars\u0327\u0131 Pekin rejiminin diskriminasiya, soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti uzun ill\u0259rdir ki, davam edir.<\/p>\n<p>Sincan-Uyg\u0306ur Muxtar B\u00f6lg\u0259si 1,65 milyon kv. km \u0259razisi il\u0259 C\u0327inin \u0259n bo\u0308yu\u0308k inzibati-\u0259razi vahididir. \u018fhalinin 1953-cu\u0308 ild\u0259ki siyah\u0131yaalmas\u0131na go\u0308r\u0259 burada \u0259halinin 75%-ni uyg\u0306urlar t\u0259s\u0327kil etdiyi halda o\u0308lk\u0259nin dominant etnosu olan han c\u0327inlil\u0259rinin say\u0131 c\u0259mi 6% idi.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi ho\u0308kum\u0259tin siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 50 il \u0259rzind\u0259 demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yis\u0327di v\u0259 haz\u0131rda bu \u0259razid\u0259 uyg\u0306urlar\u0131n say\u0131 46%-\u0259 du\u0308s\u0327u\u0308b (t\u0259xmin\u0259n 10 milyon n\u0259f\u0259r)hanlar\u0131n say\u0131 is\u0259 40%-i o\u0308tu\u0308b.<\/p>\n<p>C\u0327in ho\u0308kum\u0259ti bel\u0259 demoqrafik siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259kl\u0259 mu\u0308s\u0259lmanlar\u0131 o\u0308lk\u0259 miqyas\u0131nda oldug\u0306u kimi, bu bo\u0308lg\u0259 daxilind\u0259 d\u0259 azl\u0131g\u0306a c\u0327evirm\u0259y\u0259 c\u0327al\u0131s\u0327\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 2018-ci ilin avqust ay\u0131nda BMT-nin insan haqlar\u0131 paneli &#8220;etibarl\u0131 hesabatlara&#8221; istinad ed\u0259r\u0259k bildirmis\u0327dir ki, bir milyondan c\u0327ox insan Sincanda ekstremizm \u0259leyhin\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. C\u0327in hakimiyy\u0259ti uzun ill\u0259rdir ki, Sincan bo\u0308lg\u0259sini &#8220;bo\u0308yu\u0308k gizli \u0259sir du\u0308s\u0327\u0259rg\u0259sin\u0259&#8221; c\u0327evirib.<\/p>\n<p>Uy\u011furlar\u0131n bir qismi islah m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cT\u0259hsil-islah m\u0259rk\u0259zl\u0259ri\u201d ad\u0131 alt\u0131nda xu\u0308susi c\u0259za du\u0308s\u0327\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0327in do\u0308vl\u0259tinin uyg\u0306urlara qars\u0327\u0131 apard\u0131g\u0306\u0131 insanl\u0131g\u0306a zidd, diskriminasiya, repressiya siyas\u0259tind\u0259n milyonlarla uyg\u0306urlar\u0131n \u0259zab-\u0259ziyy\u0259t c\u0327\u0259kdiyi art\u0131q hec\u0327 k\u0259s\u0259 sirr deyil.<br \/>\nSincanda yerli qanunvericiliy\u0259 edil\u0259n du\u0308z\u0259lis\u0327l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n uyg\u0306urlar u\u015faqlar\u0131n\u0131n do\u0308vl\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 q\u0259bulunun yasaqlanmas\u0131, dini qaydalara \u0259sas\u0259n k\u0259bin k\u0259sm\u0259yin qadag\u0306an olunmas\u0131, pasportun verilm\u0259sinin m\u0259hdudlas\u0327d\u0131lmas\u0131 kimi qadag\u0306alarla u\u0308z-u\u0308z\u0259dir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Uy\u011fur t\u00fcrlk\u0259rin\u0259 qars\u0327\u0131 bu v\u0259hs\u0327ilik bu\u0308tu\u0308n du\u0308nyan\u0131n go\u0308zu\u0308 qars\u0327\u0131s\u0131nda bas\u0327 verir v\u0259 bunun qars\u0327\u0131s\u0131n\u0131 almaq u\u0308c\u0327u\u0308n t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmir.<\/p>\n<p>BMT, ABS\u0327, Kanada v\u0259 b\u0259zi Avropa o\u0308lk\u0259l\u0259ri \u00c7inin uy\u011furlara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tin\u0259 o\u0308z etirazlar\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bildirs\u0259 d\u0259, t\u0259ssu\u0308f ki, Tu\u0308rk dilli v\u0259 m\u00fcs\u0259lman do\u0308vl\u0259tl\u0259ri, o cu\u0308ml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 bu cinsy\u0259y\u0259t\u0259 h\u0259r hans\u0131 r\u0259smi m\u00fcnasib\u0259t bildirm\u0259yib.<\/p>\n<p>M\u00fcsavat Partiyas\u0131 uy\u011fur t\u00fcrkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 bu cinay\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259nin Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisind\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m kimi tan\u0131nmas\u0131n\u0131n z\u0259rururi oldu\u011funu b\u0259yan edir.&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcsavat Partiyas\u0131 \u00c7ind\u0259 uy\u011furlara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin soyq\u0131r\u0131m kimi tan\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. &nbsp; M\u00fcsavat ba\u015fqan\u0131 Arif<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29,36],"tags":[],"class_list":["post-6267","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Musavat-loqo.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6267"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6268,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6267\/revisions\/6268"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}