{"id":8717,"date":"2021-07-21T13:44:33","date_gmt":"2021-07-21T10:44:33","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=8717"},"modified":"2021-07-21T13:45:41","modified_gmt":"2021-07-21T10:45:41","slug":"fransada-telefonlarin-izl%c9%99nm%c9%99si-il%c9%99-bagli-cinay%c9%99t-isi-acilib-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=8717","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda izl\u0259n\u0259n telefonlar: Casus proqram\u0131ndan qorunmaq olarm\u0131?"},"content":{"rendered":"<div class=\"intro intro--bold\">\n<p>Mediapart internet sayt\u0131 M\u0259rake\u015f m\u0259xfi xidm\u0259tl\u0259rinin \u0130srailin NSO \u015firk\u0259tinin Pegasus proqram\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 portal\u0131n iki m\u00fcxbirinin telefonuna m\u00fcdaxil\u0259 etdiyi bar\u0259d\u0259 r\u0259smi \u015fikay\u0259t verib.<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.azadliq.org\/embed\/player\/0\/31367061.html?type=video\" width=\"640\" height=\"360\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<div class=\"intro intro--bold\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"article-content\" class=\"content-floated-wrap fb-quotable\">\n<div class=\"wsw\">\n<p>Fransa prokurorlar\u0131 yerli t\u0259hqiqat sayt\u0131 jurnalistl\u0259rinin \u0130srail istehsal\u0131 casus proqram\u0131 vasit\u0259sil\u0259 g\u00fcd\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u0259 dair iddialar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flay\u0131blar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fc ged\u0259n proqramdan istifad\u0259 edilm\u0259kl\u0259 d\u00fcnyan\u0131n onlarca \u00f6lk\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rc\u0259 jurnalist v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n izl\u0259nm\u0259si x\u0259b\u0259rl\u0259ri beyn\u0259lxalq qalmaqala s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Fransada iyulun 20-d\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rma 10 ittiham \u00fczr\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu ittihamlar\u0131n aras\u0131nda \u015f\u0259xsi h\u0259yata m\u00fcdaxil\u0259, elektron cihazlara qanunsuz daxilolma v\u0259 kriminal t\u0259\u015fkilatlanma kimi ittihamlar var.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bundan \u0259vv\u0259l Mediapart internet sayt\u0131 M\u0259rake\u015f m\u0259xfi xidm\u0259tl\u0259rinin \u0130srailin NSO \u015firk\u0259tinin Pegasus proqram\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 portal\u0131n iki m\u00fcxbirinin telefonuna m\u00fcdaxil\u0259 etdiyi bar\u0259d\u0259 r\u0259smi \u015fikay\u0259t verib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259rake\u015f \u201c\u0259sass\u0131z v\u0259 saxta\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131 r\u0259dd edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu h\u0259ft\u0259 d\u00fcnya boyunca siyas\u0259t\u00e7il\u0259r v\u0259 media qruplar\u0131 avtokratik rejiml\u0259rin Pegasus prorqam\u0131ndan istifad\u0259 il\u0259 jurnalistl\u0259rin, r\u0259smil\u0259rin v\u0259 insan haqlar\u0131 f\u0259allar\u0131n\u0131n mobil telefonlar\u0131n\u0131 dinl\u0259diyin\u0259 dair x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n hidd\u0259t bildiribl\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>17 media t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n, Jurnalistl\u0259rin M\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil Cinay\u0259tkarl\u0131q v\u0259 Korrupsiyan\u0131 Ara\u015fd\u0131rma Layih\u0259si (OCCRP) il\u0259 birg\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259hqiqat\u0131n hesabat\u0131 iyulun 18-d\u0259 a\u00e7\u0131qlan\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hesabatda NSO \u015firk\u0259tinin h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri casus proqram\u0131 il\u0259 t\u0259chiz etm\u0259si il\u0259 50 min telefonun s\u0131zm\u0131\u015f datas\u0131 aras\u0131nda ba\u011fl\u0131l\u0131q oldu\u011fu qeyd olunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu da deyilir ki, bu telefonlar 2016-c\u0131 ild\u0259n b\u0259ri m\u00fc\u015ft\u0259ri h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin \u201cmaraq dair\u0259sind\u0259\u201d olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m\u0259xsus ola bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>NSO Group \u015firk\u0259tinin m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri aras\u0131nda\u00a0<strong><em>Az\u0259rbaycan, B\u0259hreyn, Macar\u0131stan, Hindistan, \u0130ndoneziya, Qazax\u0131stan, Meksika, M\u0259rake\u015f, Ruanda, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, Toqo v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri<\/em><\/strong>\u00a0h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri var.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"wsw__embed\">\n<figure class=\"media-image js-media-expand js-media-expand--ready\">\n<div class=\"img-wrap\">\n<div class=\"thumb\"><img decoding=\"async\" class=\" enhanced\" src=\"https:\/\/gdb.rferl.org\/4718add8-1187-48ac-9b81-88c2947444a9_w650_r0_s.png\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/figure>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>NSO \u015firk\u0259ti h\u0259r hans\u0131 qanunsuzlu\u011fa yol verm\u0259diyini bildirir v\u0259 \u0259lav\u0259 edir ki, o bu proqramlar\u0131 h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259 kriminal v\u0259 terror\u00e7ulara qar\u015f\u0131 istifad\u0259 t\u0259yinat\u0131 il\u0259 sat\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eirk\u0259t bunu da bildirir ki, m\u00fcqavil\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n bu proqramdan yaln\u0131z h\u0259rbiyy\u0259, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 v\u0259 k\u0259\u015ffiyyat orqanlar\u0131 istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rdil\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0259hqiqat qrupunun \u00fczv\u00fc olan The Washington Post yaz\u0131r ki, telefonlar\u0131n\u0131n izl\u0259ndiyi iddia olunan 189 jurnalist, 600-d\u0259n \u00e7ox siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 h\u00f6kum\u0259t r\u0259smisinin , az\u0131 65 biznes r\u0259hb\u0259rinin, 85 insan haqlar\u0131 f\u0259al\u0131n\u0131n haqq\u0131nda m\u0259lumatlar a\u00e7\u0131qlan\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jurnalistl\u0259rin t\u0259hqiqat konsorsiumuna habel\u0259 Azadl\u0131qRadiosu, The Associated Press, Reuters agentlikl\u0259ri, CNN telekanal\u0131, The Wall Street Journal, Le Monde v\u0259 The Financial Times q\u0259zetl\u0259ri daxildir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div data-owner-ct=\"Article\" data-inline=\"False\">\n<div class=\"media-block also-read\"><\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Macar\u0131standa da cinay\u0259t i\u015finin a\u00e7\u0131lmas\u0131 t\u0259l\u0259b edilib<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Macar\u0131stan\u0131n mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri iyulun 19-da bu iddialar bar\u0259sind\u0259 cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7\u0131lmas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Onlar bildiribl\u0259r ki, ba\u015f nazir Viktor Orban\u0131n sa\u011f t\u0259may\u00fcll\u00fc h\u00f6kum\u0259tinin casus proqram\u0131ndan istifad\u0259 il\u0259 t\u0259nqid\u00e7i jurnalistl\u0259ri, siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 biznesmenl\u0259ri izl\u0259diyin\u0259 dair m\u0259lumatlar var.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Orban bundan \u0259vv\u0259l d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n demokratik prinsipl\u0259rd\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259kd\u0259, m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran silsil\u0259 qanunlar q\u0259bul etm\u0259kd\u0259 ittiham olunub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Lakin Orban\u0131n h\u00f6kum\u0259ti Pegasus proqram\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259si bar\u0259d\u0259 iddialar\u0131 r\u0259dd edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Hesabatda s\u00f6z\u00fc ged\u0259n 5 macar jurnalistin aras\u0131nda Azadl\u0131qRadiosu m\u00fcxbirl\u0259rinin olub-olmamas\u0131 h\u0259l\u0259ki bilinmir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pegasus iPhone v\u0259 Android mobil telefonlar\u0131n\u0131 ziyanl\u0131 virusa yoluxdurmaq v\u0259 bunun vasit\u0259sil\u0259 telefon s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin\u0259, SMS m\u0259tnl\u0259rin\u0259, elektron po\u00e7tlara, GPS datas\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k imkan\u0131 verir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu proqram habel\u0259 mikrofon v\u0259 kameralar\u0131 m\u0259saf\u0259d\u0259n i\u015f\u0259 sala bilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Azadl\u0131qRadiosu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mediapart internet sayt\u0131 M\u0259rake\u015f m\u0259xfi xidm\u0259tl\u0259rinin \u0130srailin NSO \u015firk\u0259tinin Pegasus proqram\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 portal\u0131n iki m\u00fcxbirinin telefonuna m\u00fcdaxil\u0259 etdiyi bar\u0259d\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8718,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[30,29],"tags":[],"class_list":["post-8717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/proslushka.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8717"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8720,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8717\/revisions\/8720"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}