{"id":9997,"date":"2021-10-08T11:52:09","date_gmt":"2021-10-08T08:52:09","guid":{"rendered":"http:\/\/basta2.com\/?p=9997"},"modified":"2021-10-25T10:57:08","modified_gmt":"2021-10-25T07:57:08","slug":"hurriyyet-istiqlal-yolunun-yolbayi-110-illik-musavat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/basta2.com\/?p=9997","title":{"rendered":"H\u00fcrriyy\u0259t, istiqlal yolunun yolbay\u0131 \u2013  110 \u0130LL\u0130K M\u00dcSAVAT"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Almaz \u018fliq\u0131z\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Filologiya elml\u0259ri doktoru, professor,<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n Divan \u00fczv\u00fc<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"color: #000080;\">M\u0259\u00adh\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 h\u0259l\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 olark\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dostlar\u0131na bildirmi\u015fdi ki, m\u00fctl\u0259q siyasi bir partiya yaratmaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 vacibdir. Bel\u0259likl\u0259, R\u0259sulzad\u0259 v\u0259 onun yax\u0131n silahda\u015flar\u0131 1911-ci ild\u0259 \u00abM\u00fcs\u0259lman demokratik \u00abM\u00fcsavat\u00bb partiyas\u0131\u00bbn\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyurlar v\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259kmir ki, R\u0259sulzad\u0259 partiyan\u0131n r\u0259hb\u0259ri olur.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00abM\u00fcsavat\u00bb partiyas\u0131 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda ged\u0259n proses\u00adl\u0259\u00adrin n\u0259tic\u0259si kimi, xalq\u0131n milli ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n tarixi z\u0259rur\u0259t kimi mey\u00adda\u00adna g\u0259ldi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n \u00abM\u00fcsavat\u00bb partiyas\u0131 Az\u0259rbaycanda v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Qafqaz\u00adda ged\u0259n siyasi prosesl\u0259rin \u00f6n\u00fcnd\u0259 getmi\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130stiqlal b\u0259yannam\u0259sinin elan edilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rola malik olmu\u015fdur. Yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n dig\u0259r partiya\u00adlardan f\u0259rqli olaraq \u00abM\u00fcsavat\u00bb partiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil\u00adliyi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi u\u011frunda h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r hans\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 ilhaq\u0131na qar\u015f\u0131 olmu\u015f, xalq\u0131n ruhundan yaranan bir siyasi t\u0259\u015fkilat olaraq milli v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00fct\u00fcn siyasi q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259, h\u0259r c\u00fcr s\u0131x\u0131nt\u0131 v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259krli siyasi t\u0259qibl\u0259r n\u0259 \u00abM\u00fcsavat\u00bb\u0131, n\u0259 d\u0259 onun lideri M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259ni usand\u0131ra bilm\u0259di. T\u00fcrk tarix\u00e7isi Tahir S\u00fcnb\u00fclo\u011flunun 1990-c\u0131 ild\u0259 Ankarada n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u00abAz\u0259rbaycan dosyas\u0131\u00bb adl\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259 mill\u0259timizin siyasi \u015f\u00fcurunun formala\u015fmas\u0131, mill\u0259t olaraq \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparmas\u0131n\u0131 \u00abM\u00fcsavat\u00bb\u0131n ad\u0131yla ba\u011flay\u0131r. Dig\u0259r tarix\u00e7i alim Ehsan \u0130lqar is\u0259 \u00abRusiyada birinci m\u00fcs\u0259lman konqresi\u00bb kitab\u0131nda Rusiyada ya\u015fayan m\u00fcs\u0259lman xalqlar\u0131 haqq\u0131nda, onlar\u0131n siyasi oyan\u0131\u015f\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259lumat verir. Maraql\u0131s\u0131 odur ki, tarix\u00e7i alim M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin h\u0259min konqresd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 dig\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015flardan f\u0259rqli olaraq tam halda vermi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki, h\u0259min konqresd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131 m\u00fcs\u0259lman xalqlar\u0131na m\u0259d\u0259ni muxtariyy\u0259t deyil, milli-\u0259razi muxtariy\u00ady\u0259\u00adti m\u0259s\u0259l\u0259sini ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr v\u0259 t\u0259kid edirdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>AB\u015e alimi Tadue\u015f Svyatoxovskinin \u00abRus Az\u0259rbaycan\u0131 1905-1920-ci ill\u0259rd\u0259 M\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259tind\u0259 milli birliyin yaranmas\u0131\u00bb adl\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259 qiym\u0259tli material\u00adlar vard\u0131r. \u018fs\u0259r\u00add\u0259 M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, onun proqramlar\u0131 t\u0259hlil edil\u00admi\u015f, partiyan\u0131n Zaqafqaziya Seyminin yarad\u0131lmas\u0131nda h\u0259lledici rolu g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Az\u0259rbayca\u00adn\u0131n istiqlal b\u0259yannam\u0259sinin elan edilm\u0259si, M\u00fcsavat Partiyas\u0131 \u00fczvl\u0259rinin h\u0259m parla\u00admentd\u0259, h\u0259m d\u0259 t\u0259\u015fkil olunan h\u00f6kum\u0259t kabinetl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131 haqq\u0131nda \u0259s\u0259rd\u0259 z\u0259ngin m\u0259lumatlar vard\u0131r. Eyni zamanda \u0259s\u0259rd\u0259 Paris s\u00fclh konfrans\u0131nda Az\u0259r\u00adbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 geni\u015f \u015f\u0259rh edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnya aliml\u0259rinin d\u0259 qeyd etdikl\u0259ri kimi M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin v\u0259 onun ba\u015fqan\u0131 oldu\u011fu \u00abM\u00fcsavat\u00bb partiyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n taleyind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 \u0259v\u0259zsiz v\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol bir daha t\u0259sdiq edilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7ar Rusiyas\u0131nda Qafqaz m\u00fcs\u0259lman\u0131, yaxud \u00abtatar\u00bb dey\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lan xalq\u0131n ad\u0131n\u0131n t\u00fcrk oldu\u011funu ilk d\u0259f\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 s\u00fcbut edir. M\u0259hz bu ild\u0259n, y\u0259ni 1915-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq R\u0259sulzad\u0259 \u00ab\u00fcmm\u0259t\u00bb v\u0259 \u00fcmm\u0259tlilik d\u00f6vr\u00fcn\u00fc qapay\u0131r, milliy\u00ad\u00ady\u0259t, t\u00fcrk mill\u0259t\u00ad\u00e7iliyi d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha b\u0259yan edir. \u00abA\u00e7\u0131q s\u00f6z\u00bb q\u0259zeti \u0259slind\u0259 o vaxt gizli f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00abM\u00fcsavat\u00bb partiyas\u0131n\u0131n orqan\u0131 idi, bu partiyan\u0131n m\u0259qs\u0259d v\u0259 m\u0259ram\u0131n\u0131, siyasi x\u0259ttini, tutdu\u011fu m\u00fcbariz\u0259 yolunu g\u00f6st\u0259r\u00adm\u0259kd\u0259 \u00f6n\u0259mli \u00a0rol oynay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"color: #000080;\">1917-ci ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f fevral burjua inqilab\u0131 zor v\u0259 q\u0131l\u0131nc g\u00fcc\u00fcn\u0259 Rus imperiyas\u0131 daxilind\u0259 \u0259rim\u0259y\u0259 m\u0259hkum edilmi\u015f xalqlarda \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini yaratmaq ist\u0259yini g\u00fccl\u0259ndirdi. Bu sah\u0259d\u0259 \u00abA\u00e7\u0131q s\u00f6z\u00bb q\u0259zetinin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f m\u0259qal\u0259l\u0259r xalq\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si yolunda misilsiz i\u015fl\u0259r g\u00f6rd\u00fc. Fevral burjua inqilab\u0131ndan bir q\u0259d\u0259r sonra Bak\u0131da \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Qafqaz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n qurultay\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n M.\u018f.R\u0259sul\u00adzad\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Rusiyan\u0131 federativ \u015f\u0259kild\u0259 qurmaq m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Rusiyan\u0131 federativ \u015f\u0259kild\u0259 qurmaq m\u0259s\u0259l\u0259si ilk d\u0259f\u0259 idi ki, ciddi \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lirdi. Qurultay R\u0259sulzad\u0259nin t\u0259klifini q\u0259bul etdi. M\u0259hz h\u0259min ill\u0259rd\u0259 ictimai-siyasi prosesl\u0259ri v\u0259 xalq\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259k\u00ads\u0259riy\u00ady\u0259tinin arzu v\u0259 ist\u0259yini n\u0259z\u0259r\u0259 alan m\u00fct\u0259f\u0259kkir \u00abC\u0259ma\u0259t idar\u0259si\u00bb, \u00abBiz\u0259 hans\u0131 h\u00f6kum\u0259t faydal\u0131\u00add\u0131r?\u00bb kitablar\u0131n\u0131 \u00e7ap etdirir. R\u0259sulzad\u0259 bu \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Rusiyan\u0131 federativ formada qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259razil\u0259ri t\u0259xmini olaraq T\u00fcrk-tatarl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk\u00fcstan, Az\u0259rbaycan-Da\u00ad\u011f\u0131stan, Qazax\u0131stan v\u0259 Ba\u015fq\u0131rd\u0131stan \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc t\u0259klif edir. \u00c7ox \u00e7\u0259kmir ki, R\u0259sulzad\u0259nin t\u0259klifi v\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u00abM\u00fcs\u0259lman Demokratik \u00abM\u00fcsavat\u00bb Partiyas\u0131\u00bb il\u0259 \u00abT\u00fcrk \u018fd\u0259m M\u0259rk\u0259ziy\u00ady\u0259t\u00bb Partiyas\u0131 birl\u0259\u015fib \u00abT\u00fcrk \u018fd\u0259m M\u0259rk\u0259\u00adziyy\u0259t\u00bb Partiyas\u0131 \u00abM\u00fcsavat\u00bb\u0131n ya\u00adran\u00admas\u0131 il\u0259 siyasi prosesl\u0259rd\u0259 sanki bir canlanma ba\u015f verir. Bel\u0259 ki, \u00abM\u00fcsavat\u00bb par\u00adtiyas\u0131 v\u0259 onun \u00f6l\u00fcms\u00fcz v\u0259 \u015f\u0259riksiz lideri M.\u018f.R\u0259\u00adsulzad\u0259 yeni situasiyan\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259r\u0259k siyasi prosesl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu vaxta q\u0259d\u0259r g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f siyasi v\u0259 taktiki gedi\u015f edir. Partiya n\u0259inki Az\u0259r\u00adbay\u00adcan\u0131n b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131nda, Rusiyan\u0131n Stavropol, H\u0259\u015ft\u0259rxan, Ukraynan\u0131n, G\u00fcr\u00adc\u00fcs\u00adtan\u0131n v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n paytaxtlar\u0131nda, habel\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan\u0131n m\u0259rk\u0259zi say\u0131lan Da\u015f\u00adk\u0259ndd\u0259, C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, \u0130ran\u0131n Gilan vilay\u0259tinin paytaxt\u0131 R\u0259\u015ftd\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin paytaxt\u0131 \u0130stanbulda v\u0259 \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 h\u0259m\u00e7inin bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 partiyan\u0131n \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ri yara\u00adn\u0131r. Bu is\u0259 n\u0259inki \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda, h\u0259tta d\u00fcnya tarixind\u0259 d\u0259 misli b\u0259ra\u00adb\u0259ri olmayan bir hadis\u0259 idi. Bir siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131n bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck bir \u0259razini \u0259hat\u0259 ed\u0259 bilm\u0259si, h\u0259tta yax\u0131n v\u0259 uzaq xarici bel\u0259 \u0259hat\u0259 dair\u0259sin\u0259 ala bil\u00adm\u0259si b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259x\u00adsiy\u00ady\u0259t, \u015f\u0259riksiz lider, uzaqg\u00f6r\u0259n v\u0259 pe\u015f\u0259kar siyas\u0259t\u00e7i, milli ideologiyam\u0131z\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015flar\u0131n\u0131 qoyan, b\u0259nz\u0259rsiz \u015f\u0259xsiyy\u0259t M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nli\u00adyinin, siyasi f\u0259hminin, bacar\u0131q v\u0259 istedad\u0131n\u0131n v\u0259 M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdi. 1917-ci il oktyabr\u0131n 26-dan oktyabr\u0131n 31-\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n v\u0259 500 n\u00fcmay\u0259nd\u0259nin qat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u0259nt\u0259n\u0259li birl\u0259\u015f\u00addirici qurultay M\u0259\u00adh\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259ni s\u0259dr se\u00e7di. M\u0259hz bu qurultaydan sonra B\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u00abAz\u0259r\u00adbaycana muxtariyy\u0259t\u00bb ad\u0131 alt\u0131nda b\u00f6y\u00fck bir h\u0259r\u0259kat ba\u015fland\u0131. H\u0259min m\u00fcdd\u0259t Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 \u00abMilli Az\u0259rbaycan h\u0259r\u0259kat\u0131\u00bb kimi daxil oldu. M.\u018f.R\u0259sul\u00adza\u00add\u0259\u00adnin yax\u0131n silahda\u015f\u0131 Mirz\u0259bala M\u0259mm\u0259d\u00adzad\u0259nin \u00abMilli Az\u0259r\u00adbay\u00adcan h\u0259r\u0259kat\u0131na bir bax\u0131\u015f\u00bb adl\u0131 monumental \u0259s\u0259rind\u0259 h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn hadis\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn parlaq ifad\u0259sini tap\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>R\u0259sulzad\u0259 1917-ci ild\u0259 Rusiya parlamentin\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan\u0131n mil\u00adl\u0259t v\u0259kili se\u00e7ilir. H\u0259min zaman Zaqafqaziya seymi daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 fraksiya\u00adlar\u00adaras\u0131 m\u00fcbariz\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 m\u00fcs\u0259lman partiyalar\u0131 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131n\u0131 yarad\u0131rlar. M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 is\u0259 s\u0259s \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 Milli \u015euran\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilir. 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 is\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin radiostansiyalar\u0131 Az\u0259rbaycan istiqlaliyy\u0259tinin elan oldu\u011fu x\u0259b\u0259rini verirl\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 M\u00fcst\u0259qillik elan edil\u0259nd\u0259n t\u0259xmin\u0259n 20 g\u00fcn sonra Milli \u015euran\u0131n iclas\u0131nda alovlu bir nitq s\u00f6yl\u0259yir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-10007\" src=\"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resulzade-ve-silahdashlari.jpg\" alt=\"\" width=\"540\" height=\"295\" srcset=\"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resulzade-ve-silahdashlari.jpg 540w, https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resulzade-ve-silahdashlari-300x164.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018ffsuslar olsun ki, min bir \u0259ziyy\u0259tl\u0259 qurulmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhu\u00adriy\u00ady\u0259ti 1920-ci ild\u0259 v\u0259h\u015fi v\u0259 qani\u00e7m\u0259y\u0259 ad\u0259tk\u0259rd\u0259 olmu\u015f rus ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00fcquta yetdi v\u0259 R\u0259sulzad\u0259 aprel hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra h\u0259bs olundu. Bundan sonrak\u0131 d\u00f6vr R\u0259sulzad\u0259nin m\u00fchacir\u0259t d\u00f6vr\u00fc ba\u015flay\u0131r. Lakin b\u00fct\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 \u018fbd\u00fcl\u00advahab Yurdsev\u0259rin xatir\u0259sind\u0259n bir daha ayd\u0131n olur ki, R\u0259sulzad\u0259nin qa\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u00fchacir\u0259t\u0259 getm\u0259si M\u00fcsavat partiyas\u0131n\u0131n \u0259n do\u011fru q\u0259rar\u0131 idi. R\u0259sulzad\u0259 m\u00fchacir\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan istiqlal\u0131n\u0131n m\u00fctl\u0259q q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alaca\u011f\u0131na inan\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki onun s\u0259pdiyi toxumlar m\u00fctl\u0259q c\u00fcc\u0259r\u0259c\u0259kdi. \u00c7\u00fcnki yaratd\u0131\u011f\u0131 M\u00fcsavat Partiyas\u0131 milli m\u0259fkur\u0259nin, M\u00fcsavat\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n \u00f6l\u0259zim\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259di.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda ilk demokratik v\u0259 \u0259n qocaman partiya olan M\u00fc\u00adsavat\u0131n 110 illik yubileyi t\u0259k \u015eimall\u0131 C\u0259nublu Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd bir yan\u0131na s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f V\u0259t\u0259n \u00f6vladlar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcrur v\u0259 \u015f\u0259r\u0259f m\u0259nb\u0259yidir. Bir \u0259srlik tarixi olan M\u00fcsavat v\u0259 m\u00fcsavat\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 tarixd\u0259 el\u0259 bir iz qoydu ki, onu sev\u0259nl\u0259r, ona tap\u0131nanlar onun i\u015f\u0131\u011f\u0131na y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131, onun u\u011frunda canlar\u0131ndan bel\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131r olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xalq\u0131n qan yadda\u00ad\u015f\u0131nda \u0259d\u0259bi iz qoydular. Ona nax\u0259l\u0259flik ed\u0259nl\u0259r, ona d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259sil\u0259nl\u0259r d\u0259 tarixd\u0259 qald\u0131. Ancaq nec\u0259?! Mill\u0259t\u0259 q\u0259nim k\u0259sil\u0259nl\u0259r, milli k\u00f6kd\u0259n ayr\u0131lanlar, l\u0259yaq\u0259tsizlik v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fsizlik simvolu kimi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><span style=\"color: #000080;\">Bu t\u0259\u015fkilat m\u00f6vcud oldu\u011fu 110 ild\u0259 \u0259n \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda, \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b d\u00f6\u00adn\u0259ml\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xalqla birlikd\u0259 oldu, mill\u0259t, V\u0259t\u0259n v\u0259 xalq m\u0259nafeyini demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 paralel apard\u0131.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00fcsavat partiyas\u0131 \u0259srin b\u00fct\u00fcn ke\u015fm\u0259ke\u015fl\u0259rind\u0259n v\u0259 burul\u011fanlar\u0131ndan ona g\u00f6r\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131 ki, onun ba\u015f\u0131nda M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 kimi fenomen bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t durmu\u015fdu. Bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli yolu l\u0259yaq\u0259tl\u0259 davam etdir\u0259nl\u0259r b\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259r R\u0259sulzad\u0259nin t\u0259m\u0259lini qoydu\u011fu \u00abM\u00fcsavat\u00bb partiyas\u0131nda topla\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u0259 h\u0259bsl\u0259r, n\u0259 \u00ab\u00e7\u00f6r\u0259kl\u0259 imtahana \u00e7\u0259kilm\u0259\u00bb, n\u0259 d\u0259 amans\u0131z t\u0259qibl\u0259r b\u00f6y\u00fck m\u0259sl\u0259k sahibi olan bu insanlar\u0131 tutduqlar\u0131 yoldan \u00e7\u0259kindirm\u0259di. Mill\u0259timiz\u0259 milli istiqlal\u0131 ver\u0259n, \u015e\u0259rqd\u0259 ilk demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti quran, 70 ild\u0259n sonra C\u00fcm\u00adhuriyy\u0259tin yenid\u0259n b\u0259rpa olunmas\u0131nda \u0259n \u00f6n\u0259mli s\u0131rada olan \u00abM\u00fcsavat\u00bb par\u00adtiyas\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 dimdik ayaq \u00fcst\u00fcnd\u0259dir. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, o G\u00fcneyli-Quzeyli B\u00fct\u00f6v, Demok\u00adratik Az\u0259r\u00adbaycan\u0131n qurulmas\u0131nda da uca mill\u0259timizin yan\u0131nda v\u0259 \u00f6n\u00fcnd\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Basta<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Almaz \u018fliq\u0131z\u0131 Filologiya elml\u0259ri doktoru, professor, M\u00fcsavat Partiyas\u0131n\u0131n Divan \u00fczv\u00fc \u00a0 &nbsp; &nbsp; M\u0259\u00adh\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 h\u0259l\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 olark\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10008,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[29,36],"tags":[],"class_list":["post-9997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyaset"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/basta2.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/mc3bcsavat-qurultay.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9997\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/basta2.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}